موسسه پژوهشی فرهنگی انقلاب اسلامی مطالعات راهبردی انقلاب اسلامی 3041-9794 4 1 2026 03 21 Thematic Analysis of Hope in the Thought of Ayatollah Khamenei and Presenting a Three-Level Model of Social Hope-Creation تحلیل مضمون امید در منظومه فکری آیت‌الله خامنه‌ای و ارائه الگوی سه سطحی امیدآفرینی اجتماعی 1 33 248042 10.22034/irsj.2026.534980.1155 FA مجید سلیمانی استادیار و عضو هیات علمی گروه جامعه‌شناسی پژوهشکده فرهنگی-اجتماعی پژوهشگاه علوم اسلامی امام صادق(ع)، قم، ایران 0009-0002-8124-8181 بهنام رشیدی استادیار و عضو هیات علمی گروه علوم سیاسی پژوهشکده سیاسی پژوهشگاه علوم اسلامی امام صادق(ع)، قم، ایران. Journal Article 2025 07 17 Hope is one of the most fundamental driving components in social, political, and cultural systems, playing a key role in national resilience, social participation, and civilizational dynamism. The present study aims to identify and analyze themes related to hope in the statements of Ayatollah Khamenei from 1989 to 2023 and to design a three-level conceptual model to explain the process of social hope-creation based on this analysis. The research methodology is qualitative, based on thematic analysis, and the data were purposively selected and analyzed from the collection of his speeches, messages, and statements between 1989 and 2023, focusing on the themes of hope, despair, movement, progress, and the enemy’s psychological warfare. The coding process was conducted at three levels: basic, organizing, and global themes. The research findings indicate that the discourse of hope in the thought of Ayatollah Khamenei is shaped by themes such as the role of religious foundations, emphasis on the people and youth, the position of elites and the media, countering the enemy’s strategies of despair, producing hope-centered narratives, and hope for a bright future, which can be formulated into three layers: foundational, intermediate, and operational. This model possesses strategic capacity for the country’s cultural, media, educational, security, and management institutions and can be utilized as an indigenous framework in cultural policymaking to enhance social capital and consolidate national cohesion. امید یکی از بنیادی‌ترین مؤلفه‌های پیش‌برنده در نظام‌های اجتماعی، سیاسی و فرهنگی به‌شمار می‌آید که نقش کلیدی در تاب‌آوری ملی، مشارکت اجتماعی و پویایی تمدنی دارد. پژوهش حاضر با هدف شناسایی و تحلیل مضامین مرتبط با امید در بیانات آیت‌الله خامنه‌ای طی سال‌های ۱۳۶۸ تا ۱۴۰۲ و طراحی یک الگوی مفهومی سه سطحی برای تبیین فرآیند امیدآفرینی اجتماعی بر اساس این تحلیل انجام شده است. روش تحقیق به‌صورت کیفی و مبتنی بر تحلیل مضمون بوده و داده‌های پژوهش از میان مجموعه سخنرانی‌ها، پیام‌ها و بیانات ایشان در فاصله سال‌های ۱۳۶۸ تا ۱۴۰۲، به‌صورت هدفمند و با تمرکز بر مضامین امید، یأس، حرکت، پیشرفت و جنگ روانی دشمن انتخاب و تحلیل شده‌اند. فرایند کدگذاری در سه سطح مضامین پایه، سازمان‌دهنده و فراگیر صورت گرفته است. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که گفتمان امید در اندیشه آیت‌الله خامنه‌ای، بر پایه مضامینی چون: نقش مبانی دینی، تأکید بر مردم و جوانان، جایگاه نخبگان و رسانه، مقابله با راهبردهای یأس‌آفرین دشمن، تولید روایت‌های امیدمحور و امید به آینده روشن شکل گرفته و قابل ‌صورت‌بندی در سه لایه بنیادین، میانی و عملیاتی است. این الگو ظرفیت راهبردی برای نهادهای فرهنگی، رسانه‌ای، آموزشی، امنیتی و مدیریتی کشور داشته و می‌تواند به‌عنوان چارچوبی بومی در سیاست‌گذاری فرهنگی برای ارتقاء سرمایه اجتماعی و تحکیم انسجام ملی مورد استفاده قرار گیرد.

https://www.irsjournal.ir/article_248042_41f9d72ab61f04c0e8f5d281949c4143.pdf

موسسه پژوهشی فرهنگی انقلاب اسلامی مطالعات راهبردی انقلاب اسلامی 3041-9794 4 1 2026 03 21 Futures Studies of the Islamic Revolution Based on the Qur’anic Thought of Ayatollah Khamenei آینده‌پژوهی انقلاب اسلامی بر پایه اندیشه قرآنی آیت‌الله خامنه‌ای 35 57 248043 10.22034/irsj.2026.525565.1139 FA محسن مهاجرنیا دانشیار پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، قم، ایران سید ابراهیم معصومی استادیار گروه معارف اسلامی دانشگاه کاشان، کاشان، ایران. 0009-0008-0475-9424 سعید اسدی سطح چهار حوزه علمیه قم، کارشناسی ارشد توسعه و تبلیغ فرهنگ دینی Journal Article 2025 05 23 Futures studies of the Islamic Revolution, without benefiting from normative scenarios grounded in Qur’anic teachings, cannot properly delineate the path toward attaining the New Islamic Civilization and its lofty ideals. Most existing studies have either been limited to secular Western methods or, through broad theoretical generalizations, have been unable to provide practical solutions for overcoming the tangible challenges of the present situation. The present study was conducted with the aim of formulating deliberative scenarios based on the Qur’anic thought of Ayatollah Khamenei and in response to the question of how, by using normative scenario-building, one can move beyond the current state—which is accompanied by challenges such as the weakening of revolutionary values, the enemy’s cultural and political infiltration, internal and external discord, economic and administrative injustice, declining popular participation, and incomplete institutional effectiveness—and reach the desired future of the New Islamic Civilization and the groundwork for the reappearance of Imam Mahdi (AJ). The theoretical framework of this research is based on the fundamental concepts of futures studies, including possible, probable, and desirable futures, systemic thinking about alternative futures, and normative scenario-building as a form of future engineering. Using an analytical-descriptive method in the explanatory sections and normative scenario-building in the depiction of the future, this study has designed four deliberative scenarios: the strengthening scenario of the system (preserving Islamic rule), the scenario of collective responsibility (popular participation), the scenario of initiative in conditions of necessity (Atash be Ekhtiyar), and the scenario of cohesion-building (national and Islamic unity). The research outcome provides an operational and indigenous framework for organizing the future of the Islamic Revolution, which, unlike secular Western approaches, emphasizes human agency, collective will, shared responsibility, and divine guidance, and presents the aforementioned scenarios as enabling tools for transforming threats into opportunities. This approach can provide a roadmap for governmental institutions and revolutionary forces toward realizing the New Islamic Civilization and achieving a desirable and favorable future. آینده‌پژوهی انقلاب اسلامی بدون بهره‌مندی از سناریوهای هنجاری مبتنی بر آموزه‌های قرآنی، نمی‌تواند مسیر دستیابی به تمدن نوین اسلامی و آرمان‌های متعالی آن را به درستی ترسیم کند. اغلب مطالعات موجود یا به روش‌های سکولار غربی محدود شده‌اند و یا با کلی‌گویی‌های نظری، از ارائه راهکارهای عملی برای برون‌رفت از چالش‌های عینی وضع موجود ناتوان مانده‌اند. پژوهش حاضر با هدف تدوین سناریوهای تدبیری بر پایه اندیشه قرآنی آیت‌الله خامنه‌ای و در پاسخ به این پرسش انجام شده است که چگونه می‌توان با استفاده از روش سناریوپردازی هنجاری، از وضع موجود (که با چالش‌هایی چون تضعیف ارزش‌های انقلابی، نفوذ فرهنگی و سیاسی دشمن، تفرقه‌افکنی داخلی و خارجی، بی‌عدالتی اقتصادی و اداری، کاهش مشارکت مردمی و کارآمدی ناقص نهادها همراه است) عبور کرده و به آینده مطلوب (تمدن نوین اسلامی و زمینه‌سازی برای ظهور حضرت مهدی (عج)) دست یافت. چارچوب نظری این پژوهش بر مفاهیم بنیادین آینده‌پژوهی شامل آینده‌های ممکن، محتمل و مطلوب، تفکر نظام‌مند درباره آینده‌های جایگزین و سناریوپردازی هنجاری به‌مثابه مهندسی آینده استوار است. این نوشتار با روش تحلیلی‑توصیفی در بخش‌های تبیینی و روش سناریوپردازی هنجاری در ترسیم آینده، چهار سناریوی تدبیری را طراحی کرده است: سناریوی تقویتی نظام (حفظ حاکمیت اسلامی)، سناریوی مسئولیت همگانی (مشارکت مردمی)، سناریوی آتش به اختیار (ابتکار عمل در شرایط اضطرار) و سناریوی انسجام‌بخشی (اتحاد ملی و اسلامی). دستاورد پژوهش، ارائه چارچوبی عملیاتی و بومی برای سامان‌دهی به آینده انقلاب اسلامی است که برخلاف رویکردهای سکولار غربی، بر عاملیت انسانی، اراده جمعی، مسئولیت همگانی و هدایت الهی تأکید دارد و سناریوهای مذکور را به‌مثابه ابزارهایی تحقق‌بخش برای تبدیل تهدیدها به فرصت‌ها معرفی می‌کند. این رویکرد می‌تواند نقشه راهی برای نهادهای حاکمیتی و نیروهای انقلابی در جهت تحقق تمدن نوین اسلامی و دستیابی به آینده‌ای مطلوب و پسندیده فراهم آورد.

https://www.irsjournal.ir/article_248043_cbf62d8a309648f2b387f70e8a41f338.pdf

موسسه پژوهشی فرهنگی انقلاب اسلامی مطالعات راهبردی انقلاب اسلامی 3041-9794 4 1 2026 03 21 The Street as a Field of Collective Action in the Battle of Narratives (Case Study: The Third Imposed War) خیابان به‌مثابه میدان کنش جمعی در نبرد روایت‌ها (مطالعه موردی: جنگ تحمیلی سوم) 59 105 248044 10.22034/irsj.2026.582709.1221 FA علیرضا رجبی پژوهشگر دانشکده علوم انسانی، گروه مدیریت، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران 0009-0004-5784-1393 Journal Article 2026 04 21 The third imposed war by the United States of America and the Zionist regime, which manifested itself in the form of a combined offensive accompanied by a media battle against the Islamic Revolution, demonstrated that the “street” can function beyond a mere physical place or a scene of protest, as a field of collective action and a structural basis for the production and representation of social and national power. Accordingly, the present study aims to examine the place of the “street” in the context of the third imposed war, explain how it is represented in Iran’s media discourse, and identify the mechanisms that have transformed it into an institution of social power. This study was conducted with a qualitative approach and a thematic analysis method based on 24 media notes and reports published by news agencies and information platforms active in Iran. The findings show that the street has gone beyond a physical space and has evolved into an “institution of social power in hybrid warfare.” This institution is explained in four main dimensions: communicative-media (as a live narrative-producing medium), defensive-security (as a bastion of resilience), political legitimacy-producing (as the support base for diplomacy and national cohesion), and sacred-identity (as a sphere for the reproduction of Iranian-Islamic values). The resulting conceptual model shows that street-level collective action is an active mechanism for countering cognitive warfare. In this model, the street is not merely a container for gatherings, but rather the “content of the message” and a kind of “cognitive passive defense,” and it can lead to breaking the monopoly of hostile narratives, preserving national identity, and reproducing political legitimacy in the international arena. جنگ تحمیلی سوم ایالات متحده آمریکا و رژیم صهیونیستی که در قالب هجومی ترکیبی و همراه با نبرد رسانه‌ای علیه انقلاب اسلامی بروز یافت، نشان داد که «خیابان» می‌تواند فراتر از یک مکان فیزیکی یا صحنه اعتراض، به‌مثابه میدان کنش جمعی و زیرساختی برای تولید و بازنمایی قدرت اجتماعی و ملی عمل کند. بر این اساس، پژوهش حاضر با هدف واکاوی جایگاه «خیابان» در بستر جنگ تحمیلی سوم، در پی تبیین چگونگی بازنمایی آن در گفتمان رسانه‌ای ایران و شناسایی سازوکارهایی است که آن را به نهاد قدرت اجتماعی تبدیل کرده است. این مطالعه با رویکرد کیفی و روش تحلیل مضمون بر پایه 24 یادداشت و گزارش رسانه‌ای منتشرشده در خبرگزاری‌ها و پایگاه‌های اطلاع‌رسانی فعال در ایران انجام شد. یافته‌ها نشان می‌دهد که خیابان از یک فضای کالبدی فراتر رفته و به «نهاد قدرت اجتماعی در جنگ ترکیبی» تحول یافته است. این نهاد در چهار بُعد اصلی تبیین می‌شود: ارتباطی-رسانه‌ای (به‌مثابه رسانه زنده روایت‌ساز)، دفاعی-امنیتی (به‌مثابه سنگر تاب‌آوری)، مشروعیت‌ساز سیاسی (به‌مثابه پشتوانه دیپلماسی و انسجام ملی) و قدسی-هویتی (به‌مثابه عرصه بازتولید ارزش‌های ایرانی-اسلامی). مدل مفهومی حاصل نشان می‌دهد که کنش جمعی خیابانی سازوکاری فعال برای مقابله با جنگ شناختی است. در این الگو، خیابان صرفاً ظرف تجمع نیست، بلکه «مظروف پیام» و نوعی «پدافند غیرعامل شناختی» محسوب می‌شود و می‌تواند به شکستن انحصار روایت‌های مهاجم، حفظ هویت ملی و بازتولید مشروعیت سیاسی در عرصه بین‌المللی منجر شود.

https://www.irsjournal.ir/article_248044_7a34e57dea75a5acdea36e7c5f950b80.pdf

موسسه پژوهشی فرهنگی انقلاب اسلامی مطالعات راهبردی انقلاب اسلامی 3041-9794 4 1 2026 03 21 The Relationship between Religion and State in the Thought System of Imam Khomeini: An Analysis of the Philosophy of Islamic Government نسبت دین و دولت در نظام اندیشه امام خمینی (ره): تحلیل فلسفه حکومت اسلامی 107 132 248045 10.22034/irsj.2026.563954.1198 FA اکبر اشرفی دانشیار گروه علوم سیاسی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران 0000-0002-9645-2030 حسن نیک کار دانشجوی دکتری علوم سیاسی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. 0009-0001-0177-6420 مسعود مطلبی استادیار گروه علوم سیاسی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. احمد بخشایش اردستانی استادیار گروه علوم سیاسی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. Journal Article 2025 12 04 The relationship between religion and state is one of the most fundamental topics of political thought in the Islamic world, which found a new formulation in the contemporary century with the introduction of the theory of “Velayat-e Faqih” (Guardianship of the Jurist) by Imam Khomeini (RA). The main problem of this research is to explicate the philosophical and epistemological foundations of Islamic government in Imam Khomeini’s (RA) system of thought and to analyze how religion and politics are linked within the framework of his political philosophy. The article aims to clarify the ontological, anthropological, and epistemological foundations of the theory of the Guardian Elected by the People and to demonstrate its relationship with the modern concept of the state. This research has been conducted using an analytical-interpretive method, utilizing Imam Khomeini’s (RA) original written sources, particularly his jurisprudential, mystical, and philosophical works. The research findings indicate that in Imam Khomeini’s (RA) thought, Islamic government—based on the theory of the Guardian Elected by the People—is not merely a legal or political structure, but the objective manifestation of Tawhid (monotheism) in the social sphere and the continuation of divine guardianship in the historical life of humanity. Accordingly, the legitimacy of the government stems from Sharia and divine guardianship, and reason, jurisprudence, and mysticism constitute the three complementary dimensions of the Imam’s political philosophy. Consequently, the philosophy of Islamic government in Imam Khomeini’s (RA) system of thought is based on the inherent link between religion and state, and its ultimate goal is the realization of justice, servitude, and human perfection in society. نسبت دین و دولت از اساسی‌ترین مباحث اندیشه سیاسی در جهان اسلام است که در قرن معاصر با طرح نظریه «ولایت‌فقیه» توسط امام خمینی (ره) صورت‌بندی نوینی یافت. مسئله اصلی این پژوهش، تبیین مبانی فلسفی و معرفت‌شناختی حکومت اسلامی در نظام اندیشه امام خمینی (ره) و تحلیل چگونگی پیوند میان دین و سیاست در چارچوب فلسفه سیاسی ایشان است. هدف مقاله، روشن ساختن مبانی هستی‌شناختی، انسان‌شناختی و معرفت‌شناختی نظریه ولی منتخب مردم و نشان دادن نسبت آن با مفهوم مدرن دولت است. این پژوهش با روش تحلیلی‌ـ‌تفسیری و با بهره‌گیری از منابع اصیل مکتوب امام خمینی (ره)، به‌ویژه آثار فقهی، عرفانی و فلسفی ایشان، انجام شده است. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که در اندیشه امام خمینی (ره)، حکومت اسلامی مبتنی بر نظریه ولی منتخب مردم نه صرفاً ساختاری حقوقی یا سیاسی، بلکه تجلی عینی توحید در عرصه اجتماع و استمرار ولایت الهی در حیات تاریخی انسان است. بر این اساس، مشروعیت حکومت از شریعت و ولایت الهی ناشی می‌شود و عقل، فقه و عرفان سه بُعد مکمل در فلسفه سیاسی امام را تشکیل می‌دهند. نتیجه آنکه، فلسفه حکومت اسلامی در نظام فکری امام خمینی (ره)، بر پیوند ذاتی دین و دولت استوار است و هدف نهایی آن، تحقق عدالت، عبودیت و کمال انسانی در جامعه است.

https://www.irsjournal.ir/article_248045_e9514198815656e7525c8203a1fc4061.pdf

موسسه پژوهشی فرهنگی انقلاب اسلامی مطالعات راهبردی انقلاب اسلامی 3041-9794 4 1 2026 03 21 The Relationship between Religion and State in the Thought System of Imam Khomeini: An Analysis of the Philosophy of Islamic Government ارزیابی سفارت آمریکا در ایران از ساختار قدرت جمهوری اسلامی و آینده انقلاب اسلامی با تکیه بر اسناد لانه جاسوسی 133 162 248046 10.22034/irsj.2026.558443.1190 FA علی باقری دولت آبادی استاد روابط بینالملل، گروه علوم سیاسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران. 0000-0002-4584-5870 عادل دلاوری خوب کارشناسی ارشد علوم سیاسی، گروه علوم سیاسی، دانشکده علوم انسانی دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران. 0009-0004-2843-1846 فرشید چراغی دانش‌آموخته کارشناسی علوم سیاسی، گروه علوم سیاسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران 0009-0001-0358-2718 Journal Article 2025 11 08 The relationship between religion and state is one of the most fundamental topics of political thought in the Islamic world, which found a new formulation in the contemporary century with the introduction of the theory of “Velayat-e Faqih” (Guardianship of the Jurist) by Imam Khomeini (RA). The main problem of this research is to explicate the philosophical and epistemological foundations of Islamic government in Imam Khomeini’s (RA) system of thought and to analyze how religion and politics are linked within the framework of his political philosophy. The article aims to clarify the ontological, anthropological, and epistemological foundations of the theory of the Guardian Elected by the People and to demonstrate its relationship with the modern concept of the state. This research has been conducted using an analytical-interpretive method, utilizing Imam Khomeini’s (RA) original written sources, particularly his jurisprudential, mystical, and philosophical works. The research findings indicate that in Imam Khomeini’s (RA) thought, Islamic government—based on the theory of the Guardian Elected by the People—is not merely a legal or political structure, but the objective manifestation of Tawhid (monotheism) in the social sphere and the continuation of divine guardianship in the historical life of humanity. Accordingly, the legitimacy of the government stems from Sharia and divine guardianship, and reason, jurisprudence, and mysticism constitute the three complementary dimensions of the Imam’s political philosophy. Consequently, the philosophy of Islamic government in Imam Khomeini’s (RA) system of thought is based on the inherent link between religion and state, and its ultimate goal is the realization of justice, servitude, and human perfection in society. علیرغم گذشت بیش از چهار دهه از اشغال سفارت آمریکا و انتشار اسناد مربوطه و تأکیدات آیت‌الله خامنه‌ای در خصوص مطالعه این اسناد، شمار پژوهش‌های انجام شده در این خصوص بسیار اندک است. هدف پژوهش حاضر بررسی این اسناد و پاسخ به این سؤال است که آمریکا ساختار قدرت در ایران پس از انقلاب اسلامی را چگونه تحلیل میکرد و چه سیاستی را در این خصوص دنبال مینمود؟ بر اساس فرضیه مقاله، تحلیل مقامات آمریکا این بود که به دلیل کهولت و بیماری قلبی، امام خمینی ظرف مدت کوتاهی فوت خواهد کرد؛ لذا لازم است که جریان میانهرو که دیدگاهی هم‌راستا با غرب دارد در داخل ایران حمایت و روابط با آن تقویت شود. برای انجام پژوهش حاضر از روش اسنادی استفاده شده و دادههای لازم به شیوه هدفمند از اسناد لانه جاسوسی گرداوری شده است. طبق اسناد سفارت آمریکا، نوعی دوگانگی در رویکرد مقامات ایرانی نسبت به تداوم رابطه با آمریکا وجود داشته است. از آنجا که تودههای مردم و امام خمینی نگاه مثبتی به آمریکا نداشتهاند در این اسناد توصیه شده است از یکسو با تکیه بر مجموعهای از اقدامات، افکار عمومی ایرانیان تغییر پیدا کند و از سوی دیگر موضع جریانات سیاسی میانهرو که موافق تداوم روابط هستند تقویت گردد. برای این منظور شکل دادن شبکه ارتباطی بازرگانی، بازسازی شبکه اطلاعاتی در ایران و تداوم همکاریهای نظامی پیشنهاد شده است. علیرغم اینکه مقامات آمریکایی تصور میکردند درک کاملی از ساختار قدرت در ایران دارند اما از پیشبینی صحیح تحولات سیاسی و آینده انقلاب ناتوان بودند. آن‌ها نتوانستند پیامدهای اشغال سفارت آمریکا را پیشبینی کنند و با پذیرش شاه در آمریکا زمینه استعفا و سقوط دولت موقت و قطع کامل روابط را فراهم ساختند.

https://www.irsjournal.ir/article_248046_56184aa72cc9a35b7178547a066765f7.pdf

موسسه پژوهشی فرهنگی انقلاب اسلامی مطالعات راهبردی انقلاب اسلامی 3041-9794 4 1 2026 03 21 Analyzing the Cohesion of the “Second Phase of the Revolution” Statement via Repetition Analysis (Based on the Halliday and Hasan Approach) بررسی انسجام بیانیه «گام دوم انقلاب» از طریق تحلیل تکرار (بر مبنای رهیافت هالیدی و حسن) 163 192 248047 10.22034/irsj.2026.527529.1143 FA اکبر غفوری استادیار گروه علوم سیاسی دانشگاه یزد، یزد، ایران عرفان عطایی دانشجوی دکترای علوم سیاسی دانشگاه یزد،یزد، ایران Journal Article 2025 06 02 Cohesion refers to the structural and coherent link between the parts of a text that causes it to appear as a meaningful discourse whole. This theory was first proposed by Halliday and Hasan in 1976. From the perspective of these two linguists, cohesion is formed through elements such as reference, ellipsis, substitution, conjunctions, and lexical cohesion. Lexical cohesion is itself divided into two categories: “repetition” and “collocation.” The repetition of a word, whether lexical or semantic, in addition to creating continuity between sentences, helps to highlight that word in the text. Within the aforementioned theoretical framework, the present study was conducted with a descriptive-analytical approach, aiming to examine the role of the cohesive component of “repetition” in creating textual continuity in the “Second Phase of the Revolution” statement—as a political and strategic text—and to explain its role in highlighting the concepts and themes of the text. The findings from the data analysis indicate that Ayatollah Khamenei, by purposefully utilizing the element of repetition, has not only established a coherent link between vocabulary and concepts but has also succeeded in indirectly reflecting his intended ideology. The high frequency of direct repetition of key terms throughout the statement and in each of its sections has placed themes such as “Revolution,” “Islam,” “youth,” and “New Islamic Civilization” at the center of the narrative. Furthermore, the use of other types of repetition, including partial repetition, synonymy, and quasi-synonymy, while demonstrating the author’s lexical skill, has helped highlight secondary yet effective concepts in understanding the discourse of the work. In contrast, some low-frequency words that play no role in shaping the discourse have not had a significant impact on the overall cohesion of the text. انسجام به معنای پیوندی ساختاری و منسجم میان اجزای یک متن است که باعث می‌شود متن به‌صورت یک کل گفتمانی معنا‌دار جلوه کند. این نظریه نخستین بار توسط هالیدی و حسن در سال 1976 مطرح شد. از منظر این دو زبان‌شناس، انسجام از طریق عناصری مانند ارجاع، حذف، جایگزینی، ابزارهای ربط‌دهنده و انسجام واژگانی شکل می‌گیرد. انسجام واژگانی خود به دو دسته «تکرار» و «هم‌آیی» تقسیم می‌شود. تکرار یک واژه، چه از نظر لفظی و چه معنایی، علاوه بر ایجاد پیوستگی میان جملات، به برجسته‌سازی آن واژه در متن نیز کمک می‌کند. در چارچوب نظری یادشده، پژوهش حاضر با رویکردی توصیفی–تحلیلی و با هدف بررسی نقش مؤلفه انسجامیِ «تکرار» در ایجاد پیوستگی متنی در بیانیه «گام دوم انقلاب» ــ به‌عنوان متنی سیاسی و راهبردی ــ و نیز تبیین نقش آن در برجسته‌سازی مفاهیم و مضامین متن انجام شده است. یافته‌های حاصل از تحلیل داده‌ها نشان می‌دهد که آیت‌الله خامنه‌ای با بهره‌گیری هدفمند از عنصر تکرار، نه‌تنها پیوندی منسجم میان واژگان و مفاهیم برقرار کرده، بلکه موفق شده است ایدئولوژی مورد نظر خود را نیز به‌طور غیرمستقیم بازتاب دهد. فراوانی بالای تکرار مستقیم واژگان کلیدی در سراسر بیانیه و در هر بخش آن، مضامینی همچون «انقلاب»، «اسلام»، «جوان» و «تمدن نوین اسلامی» را در کانون روایت قرار داده است. افزون بر این، کاربرد انواع دیگر تکرار از جمله تکرار جزئی، ترادف و شبه‌ترادف، ضمن نمایش مهارت واژگانی نویسنده، به برجسته‌سازی مفاهیم فرعی ولی مؤثر در درک گفتمان اثر کمک کرده است. در مقابل، برخی واژگان کم‌تکرار که نقشی در شکل‌گیری گفتمان ندارند، تأثیر چشمگیری در انسجام کلی متن نداشته‌اند.

https://www.irsjournal.ir/article_248047_64c6e93a91fd8a4a3bb9df08a0fbb746.pdf

موسسه پژوهشی فرهنگی انقلاب اسلامی مطالعات راهبردی انقلاب اسلامی 3041-9794 4 1 2026 03 21 The Boundaries of Freedom of Speech in the Qur’anic Thought of Ayatollah Khamenei مرزهای آزادی بیان در اندیشه قرآنی آیت‌الله خامنه‌ای 193 221 248048 10.22034/irsj.2026.524623.1137 FA سید محمد علوی زاده دانشجوی دکتری رشته قرآن و علوم (گرایش روانشناسی)، جامعه المصطفی، قم، ایران. اکرم السادات سیدی دانش آموخته سطح 4 جامعه الزهرا، رشته تفسیر تطبیقی، قم، ایران. Journal Article 2025 05 18 Freedom of speech is one of the fundamental human rights that has become a highly challenging issue in the contemporary world, particularly in the confrontation between the Western liberal perspective and the religious-divine outlook. Employing a descriptive-analytical method and a comparative approach, this research explores the Qur’anic thought of Ayatollah Khamenei regarding the boundaries of freedom of speech to demonstrate the response he offers to the cultural and political challenges of today’s Islamic world. The central problem of the study is how freedom of speech in the Qur’anic thought of Ayatollah Khamenei can provide a balanced model for preserving individual rights while simultaneously safeguarding collective interests. The findings indicate that his theory is founded upon three essential pillars: moral responsibility, commitment to divine values, and the preservation of public interests. Unlike Western liberal schools that primarily define freedom in a “negative” sense as the removal of external obstacles, this perspective emphasizes “positive freedom”—that is, freedom directed toward human perfection and the expression of truth within the framework of divine teachings. Prohibited boundaries within this framework include insulting sanctities, sedition, the propagation of vice, sowing discord, and the dissemination of falsehoods, all of which threaten social cohesion and the moral health of society. Conversely, the permissible—and even obligatory—sphere of freedom of speech encompasses areas such as criticizing oppression, exposing corruption, and defending justice. The innovation of this research lies in the systematic explication of the “Qur’anic Theory of Freedom of Speech” from the perspective of Ayatollah Khamenei, which offers a comprehensive and balanced model by emphasizing faith, responsibility, and justice. While upholding individual rights, this model protects moral health and social cohesion and can be proposed as a moderate strategy against the contemporary intellectual and cultural crises of both the Islamic world and the West. آزادی بیان یکی از حقوق بنیادین بشر است که در جهان معاصر به مسئله‌ای پرچالش، به‌ویژه در تقابل میان نگاه لیبرالی غرب و نگرش دینی ـ الهی، تبدیل شده است. این پژوهش با روش توصیفی ـ تحلیلی و با رویکرد تطبیقی، اندیشه‌ی قرآنی آیت‌الله خامنه‌ای درباره‌ی مرزهای آزادی بیان را واکاوی می‌کند تا نشان دهد ایشان چه پاسخی به چالش‌های فرهنگی و سیاسی امروز جهان اسلام ارائه کرده‌اند. مسأله اصلی تحقیق این است که آزادی بیان در اندیشه قرآنی آیت‌الله خامنه‌ای چگونه می‌تواند الگویی متوازن برای حفظ حقوق فردی و در عین حال صیانت از مصالح جمعی فراهم سازد. یافته‌ها نشان می‌دهد که نظریه ایشان بر سه رکن اساسی استوار است: مسئولیت‌پذیری اخلاقی، التزام به ارزش‌های الهی و حفظ منافع عمومی. برخلاف مکاتب لیبرالی غرب که آزادی را عمدتاً در معنای «منفی» و رفع موانع بیرونی تعریف می‌کنند، این دیدگاه بر «آزادی مثبت» تأکید دارد؛ یعنی آزادی در جهت حرکت به سوی کمال انسانی و بیان حق در چارچوب تعالیم الهی. مرزهای ممنوعه در این چارچوب شامل توهین به مقدسات، فتنه‌گری، اشاعه فحشا، تفرقه‌افکنی و دروغ‌پراکنی است که انسجام اجتماعی و سلامت اخلاقی جامعه را تهدید می‌کند. در مقابل، حوزه مجاز و حتی واجب آزادی بیان، مواردی چون نقد ظلم، افشاگری فساد و دفاع از عدالت را در برمی‌گیرد. نوآوری این پژوهش در تبیین نظام‌مند «نظریه قرآنی آزادی بیان» از منظر آیت‌الله خامنه‌ای است که با تأکید بر ایمان، مسئولیت و عدالت، الگویی جامع و متوازن ارائه می‌دهد. این الگو در عین پاسداشت حقوق فردی، از سلامت اخلاقی و انسجام اجتماعی نیز حفاظت کرده و می‌تواند به‌عنوان راهبردی اعتدالی در برابر بحران‌های فکری و فرهنگی معاصر جهان اسلام و جهان غرب مطرح گردد.

https://www.irsjournal.ir/article_248048_c73785ab66d3bf0672f53f7b305f1837.pdf

موسسه پژوهشی فرهنگی انقلاب اسلامی مطالعات راهبردی انقلاب اسلامی 3041-9794 4 1 2026 03 21 Discourse Analysis of Unity among the Intellectual Currents of the First Decade of the Islamic Revolution, with Emphasis on Ayatollah Khamenei’s Friday Prayer Sermons تحلیل گفتمان وحدت در نحله‌های فکری دهه نخست انقلاب اسلامی با تکیه بر خطبه‌های نماز جمعه آیت‌الله خامنه‌ای 223 253 248049 10.22034/irsj.2026.584450.1225 FA محمدمهدی رضایی طلبه درس خارج حوزه علمیه قم و دانش پژوه موسسه مذاهب اسلامی، قم، ایران. Journal Article 2026 02 24 The first decade of the Islamic Revolution in Iran was a period marked simultaneously by discursive plurality, ideological conflicts, and efforts to stabilize a new order of meaning. During this period, numerous intellectual schools and currents, each offering different interpretations of the Revolution, Islam, and politics, were actively present in the public sphere, making the issue of discursive unity one of the fundamental challenges of the nascent Islamic Republic. In this context, Friday prayer sermons, as a public-religious medium, and the sermons of Ayatollah Khamenei, as one of the most important discursive actors of the 1980s, played a central role in managing plurality and producing discursive unity. Using a qualitative discourse analysis method and the MAXQDA software, the present study examines all of Ayatollah Khamenei’s Friday prayer sermons during the first decade of the Islamic Revolution. The theoretical framework of the research is based on a synthesis of Laclau and Mouffe’s theory of hegemony and van Dijk’s critical discourse analysis. The findings show that the discursive unity of the 1980s was formed and consolidated through mechanisms such as the foregrounding of wilayat al-faqih as the central signifier, revolutionary rationality, people-centeredness, the discursive demarcation of insider/outsider, and identity-based enemy construction. The results of this study can contribute to a deeper understanding of the internal logic of the discourse of the Islamic Revolution and of its unifying mechanisms under conditions of plurality and crisis. دهه نخست انقلاب اسلامی ایران، دوره‌ای توأمان از تکثر گفتمانی، تعارض‌های ایدئولوژیک و تلاش برای تثبیت نظم معنایی جدید بود. در این مقطع، نحله‌ها و جریان‌های فکری متعددی با قرائت‌های متفاوت از انقلاب، اسلام و سیاست در فضای عمومی حضور فعال داشتند که این امر، مسئله وحدت گفتمانی را به یکی از چالش‌های بنیادین نظام نوپای جمهوری اسلامی تبدیل کرد. در این میان، خطبه‌های نماز جمعه به‌مثابه یک رسانه عمومی ـ دینی و خطبه‌های آیت‌الله خامنه‌ای به‌عنوان یکی از مهم‌ترین کنشگران گفتمانی دهه ۱۳۶۰، نقش محوری در مدیریت تکثر و تولید وحدت گفتمانی ایفا کردند. پژوهش حاضر با بهره‌گیری از روش تحلیل گفتمان کیفی و با استفاده از نرم‌افزار MAXQDA، به تحلیل تمامی خطبه‌های نماز جمعه آیت‌الله خامنه‌ای در دهه نخست انقلاب اسلامی می‌پردازد. چارچوب نظری تحقیق بر تلفیقی از نظریه هژمونی لاکلائو و موفه و تحلیل گفتمان انتقادی ون‌دایک استوار است. یافته‌ها نشان می‌دهد که وحدت گفتمانی دهه ۶۰ از طریق سازوکارهایی چون برجسته‌سازی ولایت‌فقیه به‌عنوان دال مرکزی، عقلانیت انقلابی، مردم‌محوری، مرزبندی گفتمانی خودی/غیرخودی و دشمن‌سازی هویتی شکل گرفته و تثبیت شده است. نتایج این پژوهش می‌تواند به فهم عمیق‌تر منطق درونی گفتمان انقلاب اسلامی و سازوکارهای انسجام‌بخش آن در شرایط تکثر و بحران کمک کند.

https://www.irsjournal.ir/article_248049_0178dc95f22bb669b11f0dbe5998c45a.pdf