مطالعات راهبردی انقلاب اسلامی

مطالعات راهبردی انقلاب اسلامی

جنگ ترکیبی دشمن و راهکارهای مقابله با آن از منظر آیت الله العظمی خامنه ای

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
دکترای روابط بین الملل دانشگاه تهران
چکیده
انقلاب اسلامی ایران با پیروزی و موفقیت های خود در حوزه سیاست داخلی و خارجی سبب برانگیختن دشمنی آمریکا و متحدین منطقه ای آن شد. آرمان های نظام اسلامی سبب شد خط تمایز هویتی بین جهت گیری های آزادی بخش انقلابی و حامیان نظام سلطه ایجاد شود. ابزارهای مختلف مقابله با انقلاب اسلامی از جمله قدرت نظامی در جنگ هشت ساله رژیم بعث بر علیه جمهوری اسلامی ایران و تحریم های اقتصادی و فناورانه نتوانست به تحقق اهداف نظام استکباری بینجامد. از دهه هفتاد شمسی به بعد بهره گیری از ابزارهای فرهنگی نیز در دستورکار امریکا و رسانه های غربی قرار گرفت. رهبر معظم انقلاب اسلامی همواره خطر ناتوی فرهنگی را از ابتدای اقدامات نرم افزاری و فرهنگی امریکا گوشزد کرده اند. با تحول در ابزارهای تقابل جویانه امریکا در برابر جمهوری اسلامی ایران بحث جنگ ترکیبی در ادبیات راهبردی مورد توجه قرار گرفته است. رهبر معظم انقلاب اسلامی در بیانات خود از مفهوم جنگ ترکیبی جهت تبیین رفتارهای خصمانه جدید امریکا استفاده کرده اند. در پژوهش حاضر نگارنده به دنبال ارایه الگویی از دیدگاه رهبر معظم انقلاب اسلامی در ارتباط با جنگ نرم و سازوکار اجرایی ان است. از این رو سوال پژوهشی ذیل مطرح می شود مفهوم جنگ ترکیبی در دیدگاه رهبر معظم انقلاب اسلامی از چه اجزایی تشکیل شده است و راه حل مقابله با ان از دیدگاه ایشان چیست؟ در پاسخ به سوال فوق فرضیه ذیل مطرح می شود در دیدگاه رهبر معظم انقلاب اسلامی جنگ ترکیبی نبردی است چند سطحی که در ان دشمن از تمامی ابزارهای خود به صورت همزمان استفاده می کند و راه کار مقابله با ان در دفاع ترکیبی و بهره گیری از تمامی ظرفیت های موجود خلاصه می شود. روش تحلیل در پژوهش حاضر توصیفی- تبیینی است و از روش اسنادی جهت جمع آوری منابع استفاده می شود.
کلیدواژه‌ها

افتخاری، اصغر و راجی، محمدهادی (1400). تحلیل جنگ هیبریدی غرب علیه جمهوری اسلامی ایران. نشریه افاق امنیت، سال پانزدهم، (54)، بهار.
ایجابی، ابراهیم و ابراهیمیان، عباس (1396). بررسی کارکردهای مهندسی رزمی در جنگ‌های ترکیبی. فصلنامه علوم و فنون نظامی، سال سیزدهم، (41)، پاییز.
بختیاری، ایرج و ساعدی، بیژن (1398). روند تکاملی جنگ و جنگ ترکیبی (از منظر فرماندهی و کنترل). فصلنامه علوم و فنون نظامی، سال پانزدهم، (49)، پاییز.
بقایی، کوروش و دیگران (1395). چیستی جنگ ترکیبی اشتباهی تکراری در مباحث نظامی. فصلنامه علوم و فنون نظامی، سال دوازدهم، (37)، پاییز.
خامنه‌ای، سید علی (1/1/1402). بیانات در اجتماع زائران و مجاوران حرم مطهر رضوی. رجوع کنید به تارنمای الکترونیکی: https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=52275
خامنه‌ای، سید علی (5/7/1400). بیانات در پایان مراسم اربعین حسینی. رجوع کنید به تارنمای الکترونیکی: https://farsi.khamenei.ir/newspart-index?id=48746&nt=2&year=1400
خامنه‌ای، سید علی (21/6/1383). بیانات در دیدار اعضای مجلس خبرگان رهبری. رجوع شود به تارنمای الکترونیکی: https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=3250
خامنه‌ای، سید علی (15/8/1370). بیانات در دیدار اقشار مختلف مردم. رجوع شود به تارنمای الکترونیکی:  https://farsi.khamenei.ir/search-result?q=%D9%81%DA%
خامنه‌ای، سید علی (25/4/1368). بیانات در دیدار اقشار مختلف مردم. رجوع شود به تارنمای الکترونیکی: https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=2144
خامنه‌ای، سید علی (11/8/1401). بیانات در دیدار با دانش‌آموزان با رهبر انقلاب. رجوع کنید به تارنمای الکترونیکی:  https://farsi.khamenei.ir/news-content?id=51248
خامنه‌ای، سید علی (14/8/1376). بیانات در دیدار جمعی از دانش آموزان و دانشجویان. رجوع شود به تارنمای الکترونیکی:  https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=9945
خامنه‌ای، سید علی (10/8/1374). بیانات در دیدار جمعی از دانش‌آموزان و دانشجویان. رجوع شود به تارنمای الکترونیکی:  https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=2772
خامنه‌ای، سید علی (1/4/1383). بیانات در دیدار جمعی از مسئولان جهاد دانشگاهی. رجوع شود به تارنمای الکترونیکی:  https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=3236
خامنه‌ای، سید علی (25/5/1383). بیانات در دیدار جمعی از مسئولان وزارت امور خارجه. رجوع شود به تارنمای الکترونیکی: https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=1173
خامنه‌ای، سید علی (12/8/1397). بیانات در دیدار دانش‌آموزان و دانشجویان. رجوع کنید به تارنمای الکترونیکی: https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=40833
خامنه‌ای، سید علی (12/6/1394). بیانات در دیدار رئیس و اعضای مجلس خبرگان رهبری. رجوع شود به تارنمای الکترونیکی: https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=30653
خامنه‌ای، سید علی (19/11/1400). بیانات در دیدار فرماندهان و کارکنان نیروی هوایی و پدافند هوایی ارتش. رجوع کنید به تارنمای الکترونیکی: https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=4957249
خامنه‌ای، سید علی (20/6/1401). بیانات در دیدار هزاران نفر از مردم «سیستان و بلوچستان» و «خراسان جنوبی». رجوع کنید به تارنمای الکترونیکی: https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=53820
خامنه‌ای، سید علی (22/11/1397). بیانیه گام دوم انقلاب خطاب به ملت ایران. رجوع کنید به تارنمای الکترونیکی:  https://idc0-cdn0.khamenei.ir/ndata/news/41673/971122_%D8%A8%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C%D9%87%20%DA%AF%D8%A7%D9%85%20%D8%AF%D9%88%D9%85%20%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8.pdf?nf
حبیبی، ابراهیم (1400). بازنگری جنگاوری‌های نوپدید از درون اسناد رسمی نظامی (مطالعه جنگاوری ترکیبی و نامتعارف در اسناد آمریکا، ناتو، فرانسه و انگلستان). سیاست دفاعی، سال سی‌ام، (114)، بهار.
ریاضی، وحید و دیگران (1400). معرفی مؤلفه‌ها و ابزارهای جنگ ترکیبی آمریکا علیه جمهوری اسلامی ایران. راهبرد دفاعی، سال نوزدهم، (73)، بهار.
سلیمانی، باقر (1400). بررسی و تبیین تهدیدات جنگ ترکیبی استکبار جهانی در گام دوم انقلاب اسلامی. دو فصلنامه پژوهش‌های علوم نظامی، سال دوم، (4)، پاییز و زمستان.
کرمی، امیرسعید (1398). نظرگاه جنگ ترکیبی بنیانی برای درک راهبرد دولت ترامپ در مواجهه با جمهوری اسلامی ایران. فصلنامه سیاست جهانی، دوره هشتم، (3)، پاییز.
محیطی اردکان، محمدعلی (1401). راهبردهای انقلاب اسلامی ایران در رویارویی با سلطه آمریکا در اندیشه دفاعی امام خامنه‌ای، معرفت سیاسی. سال چهاردهم، (1)، بهار و تابستان.
هافمن، فرانک جی (2007). ظهور جنگ ترکیبی. انستیتوی مطالعاتی سیاسی پوتوماک.
 
Cullen, P. J. & Reichborn-Kjennerud, E. (2017). MCDC Countering Hybrid Warfare Project: Understanding Hybrid Warfare. A Multinational Capability Development Campaign project, London.
Nemeth, William J. (2002). Future war and Chechnya: a case for hybrid warfare, Monterey, California. Naval Postgraduate School. Available at: https://core.ac.uk/download/pdf/36699567.pdf.