مطالعات راهبردی انقلاب اسلامی

مطالعات راهبردی انقلاب اسلامی

نقش آیت‌الله‌ خامنه‌ای در دفاع مقدس (با تأکید بر کاربست نماز جمعه تهران)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
دانش‌آموخته دکتری روابط بین‌الملل دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران.
چکیده
نماز جمعه به‌عنوان یک نهاد فراگیر و رسانه خاص اسلامی، یکی از منابع قدرت نرم در نظام اسلامی است که در دوره‌های مختلف انقلاب اسلامی ازجمله دفاع مقدس تأثیرگذار بوده است. نماز جمعه تهران به علت اهمیت و جایگاه ممتاز سیاسی و اجتماعی آن در کشور، نقش بسزایی در جنگ تحمیلی داشت و به‌ویژه آیت‌الله خامنه‌‌ای در کسوت امام جمعه تهران، نقش‌های مهمی را در دوران دفاع مقدس ایفا کردند که هدف این مقاله، بررسی و شناسایی آن‌ها است. محقق به دنبال پاسخ به این سؤال است که نقش آیت‌الله‌ خامنه‌ای در دفاع مقدس (با تأکید بر کاربست نماز جمعه تهران) چه بوده است؟ فرضیه محقق این است که مهم‌ترین نقش‌های آیت‌الله خامنه‌ای در دفاع مقدس در کسوت امام جمعه تهران شامل ارتقای روحیه رزمندگان با حضور میدانی در جبهه‌ها، گزارش‌دهی به مردم درباره‌ی آخرین وضعیت جبهه‌ها، تعمیق دشمن‌شناسی و بینش سیاسی مردم، تبیین اصول و سیاست‌های کلان کشور در سطح داخلی و بین‌المللی،‌ سازمان‌دهی نیروها و بسیج عمومی مردم برای حضور در جبهه‌ها، پشتیبانی مداوم مالی از جبهه‌ها، تقویت وحدت و انسجام ملی و همچنین مدیریت بحران‌ها‌ و ایجاد آرامش و امنیت روانی جامعه بوده است. تحقیق بر مبنای نتایج، از نوع کاربردی است و داده‌ها از منابع معتبر به روش کتابخانه‌ای گردآوری شده و برای تجزیه‌وتحلیل داده‌ها از روش تحلیل محتوای کیفی استفاده شده است. برابر روش تحقیق، مزبور، فرضیه مزبور مورد تائید قرار گرفت و به‌عنوان یافته‌های تحقیق در مقاله تشریح شده است.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

-    ابراهیمی، مهدی، تقوی، سید رضا و منتظری، محمدحسین (1401). اهداف و سیاست‌های کلان اداره امور نماز جمعه در تحلیل گفتمان امامین انقلاب اسلامی، فصلنامه مطالعات مدیریت راهبردی دفاع ملی، سال 6، شماره 24، 125-156.
-    احمدپور، علی(1400). قدرت نرم ِنماز جمعه با تأکید بر بیانات مقام معظم رهبری، ماهنامه معرفت، شماره 290، 89-98.
-    تقوی، سید رضا و چهاردولی، عباس و ابراهیمی، مهدی (1398). دکترین نماز جمعه در تحلیل گفتمان ولایت‌فقیه، فصلنامه مطالعات دفاعی استراتژیک، شماره 77، 251-274.
-    جاسبی، عبدالله و انصاری، محمداسماعیل (1376). نماز جمعه و نقش آن در اداره جامعه اسلامی، نشریه جامعه‌شناسی کاربردی، شماره 8، 71-98.
-    جعفری، مجتبی (1386). اطلس نبردهای ماندگار، تهران، نزاجا، سازمان ایثارگران، مرکز پژوهش‌های دفاع مقدس.
-    حجازی، سید امین (1401). نقش حضرت آیت‌الله‌العظمی خامنه‌ای(مدّظلّه‌العالی) در دفاع مقدس در دوران ریاست‌جمهوری (1367-1360)، فصلنامه علمی مطالعات دفاع مقدس، شماره 30، 185-209.
-    خامنه‌ای، سید علی (1368-1404). بیانات از سال‌های 1368 الی 1404.
-    خرازی، صادق (1392). «حماسه دفاع مقدس؛ تاریخ یک تحلیل»، روزنامه اطلاعات، 6/7/1392، تهران: موسسه اطلاعات.
-    خمینی، روح‌الله، «صحیفه امام»، تهران: موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(ره)
-    ربیعی، حسین و محمدپور، علی (1396). تحلیل روند ویژگی‌های جنگ تحمیلی با تأکید بر بنیان‌های جغرافیای نظامی، فصلنامه مطالعات دفاع مقدس، شماره 4، 47-74.
-    روزنامه اطلاعات، 1367-1360، تهران: موسسه اطلاعات.
-    روزنامه جمهوری اسلامی 1367-1360، تهران: روزنامه جمهوری اسلامی.
-    ریاحی، محمدعلی و موسوی، سید رضا (1395). نقش نماز جمعه در وحدت و توسعه پایدار جهان اسلام، دو فصلنامه پژوهش‌نامه مذاهب اسلامی، شماره 6، 150-162.
-    طیب حسینی، سید محمود و شجاعیان، محمد و حسینی‌زاده، عبدالرسول و لطفی، فاطمه (1397). نماز جمعه و بسط قدرت نرم اجتماع سیاسی مسلمانان، دو فصلنامه علمی پژوهشی اسلام و علوم اجتماعی، شماره 20، 1-20.
-    قهرمانی، شهاب و فاطمه، یوسف‌نژاد (1397). تأثیر تنگه هرمز بر استراتژی‌های دفاع مقدس، تهران: پژوهشگاه علوم و معارف دفاع مقدس.
-    گروه مطالعات ایران (1397). ائمه جمعه و جماعات: نهاد میانجی در جمهوری اسلامی، نشریه دیده‌بان امنیت ملی، شماره 77، 15-18.
-    موسسه پژوهشی فرهنگی انقلاب اسلامی (1388). یادگاری از امام، به مناسبت ۲۸ دی 1358، اولین نماز آیت‌الله خامنه‌ای به‌عنوان امام جمعه تهران.