مطالعات راهبردی انقلاب اسلامی

مطالعات راهبردی انقلاب اسلامی

ارائه الگوی جهاد تبیین مبتنی بر منظومه فکری آیت‌الله خامنه‌ای

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 استادیار و عضو هیئت علمی گروه معارف دانشگاه علوم پزشکی آجا ، تهران، ایران
2 دانشیار و عضو هیئت علمی دانشگاه فرماندهی و ستاد ارتش، تهران، ایران
3 دکترای جامعه‌شناسی فرهنگی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران
چکیده
وقتی دشمنان از روش‌های سخت، نیمه‌سخت و نیز فشارهای حداکثری در مواجهه با انقلاب اسلامی به نتیجه نرسیدند، به جنگ نرم شناختی گسترده‌ای روی آوردند. جهاد تبیین به دلایلی چون توسعه جنگ شناختی دشمن، استعمار فرانو، ناکافی بودن اقدامات تبیینی گذشته و تمرکز دشمن بر تحریف واقعیت‌ها ضرورت دارد. در چنین شرایطی، آیت‌الله خامنه‌ای‌ فرمان «جهاد تبیین» را صادر و آن را فریضه‌ای قطعی و فوری خواندند. مسئله اصلی این پژوهش چیستی الگوی جهاد تبیین در منظومه فکری آیت‌الله خامنه‌ای بوده و هدف اصلی آن تدوین و ارائه الگوی جهاد تبیین بر اساس منظومه فکری آیت‌الله خامنه‌ای است؛ بنابراین سؤال اصلی این پژوهش آن است که شاخصه‌ها و مؤلفه‌های الگوی جهاد تبیین در منظومه فکری آیت‌الله خامنه‌ای چیست؟ روش پژوهش، توصیفی است و داده‌ها با روش میدانی و کتابخانه‌ای و ابزارهای اسناد و مدارک، مصاحبه و پرسشنامه گردآوری شده­اند. یافته­های پژوهش نشان می‌دهد الگوی جهاد تبیین بر اساس منظومه آیت‌الله خامنه‌ای دارای روش­ها، موضوعات و اهداف خاص خود می‌باشد. از منظر این الگو، روش‌های جهاد تبیین شامل روش‌های حضوری و غیرحضوری می‌باشند. موضوعات دینی و اعتقادی و انقلابی نیز از مهم‌ترین مؤلفه‌های موضوعی الگوی جهاد تبیین بوده و در نهایت اهداف الگوی جهاد تبیین، شامل مؤلفه‌های سیاسی، فرهنگی و اجتماعی می­باشد.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

-      قرآن کریم
-      نهج‌البلاغه
-      بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی، 22/11/1397.
-      اکبری‌نیا، سمیه (1403)، اصول و الزامات جهاد تبیین بر اساس آیات و روایات با تأکید بر دیدگاه آیت‌الله خامنه‌ای‌، رساله سطح 3، رشته تفسیر و علوم قرآن، اراک: مدرسه علمیه تخصصی ریحانه‌النبی(علیهاالسلام).
-      حسینی، سیدرضا و نقی‌پور، کمیل (1394)، نقد راهبردهای سیاسی استعماری نو و فرانو آمریکا بر مبنای بررسی و تحلیل اسناد سفارت آمریکا در ایران، جستارهای سیاسی معاصر، سال 6، شماره 2، 139- 161.
-      خامنه‌ای، سید علی (1368-1404). بیانات از سال‌های 1368 الی 1404.
-      خوش‌چهره، محمد و حبیبی، نیک‌بخش(1396)، اثربخشی سرمایه اجتماعی در نظام توسعه ملی، مطالعات منابع انسانی، سال 6، شماره 24، 157-188.
-      دهخدا، علی‌اکبر (1373)، لغت‌نامه دهخدا، جلد 4، تهران: روزنه.
-      راجی، سیدمحمدحسین (1401)، تبیین با نور قرآن، 3 جلد، چاپ اول، مشهد: اندیشکده راهبردی سعداء با حمایت و همکاری سازمان تبلیغات اسلامی، بهار.
-      راغب اصفهانی، حسین بن محمد(1412 ق)، المفردات فی غریب القرآن، به تحقیق صفوان عدنان داودی، بیروت: درالعلم الدار الشامیه.
-      رضایی اسدآبادی، احمدعلی (1401)، مبانی و شاخصه‌ها و اهداف جهاد تبیین در کتاب و سنت، مندرج در پایگاه اطلاع‌رسانی مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی.
-      سجادی، عبدالبصیر (1402)، مبانی قرآنی اهداف جهاد تبیین در منظومه فکری امام خامنه‌ای، دو فصلنامه مطالعات قرآن و علوم، سال 7، ش 14، 227 257.
-      شیرودی، محمدسجاد، چمندار، مهدی و ابراهیمی، حسین(1401)، نقش جهاد تبیین انقلاب اسلامی در خنثی‌سازی استعمار مجازی، پژوهش‌های انقلاب اسلامی، دوره 11، شماره 4، شماره پیاپی 43، 95-115.
-      صلح میرزایی، سعید (1400)، جهاد تبیین در اندیشه حضرت آیت‌الله‌العظمی خامنه‌ای، تهران: انتشارات انقلاب اسلامی.
-      طباطبایی، سیده‌فاطمه، محمدحسین‌زاده، عبدالرضا و اکبرپور فرسنگی، سحر(1402)، جهاد تبیین از منظر آیت‌الله خامنه‌ای و مبانی فقهی آن، مطالعات بیداری اسلامی، دوره 12، شماره دوم، پیاپی 29، 144- 169.
-      عراقی، عبدالله، بیدگلی، رجبی، محمد و ده‌برزوئی، اصغر (1401)، واکاوی اهداف جنگ شناختی دشمن و راهکارهای تاب‌آوری مقابله با آن با تأکید بر آموزه‌های قرآن، مطالعات دفاع مقدس، دوره 8، شماره 41، شماره پیاپی 32، 143- 162.
-      کاوند، ندا و محمدی مقدم، یوسف (1401)، الگوی مفهومی جهاد تبیین از دیدگاه آیت‌الله خامنه‌ای‌، مطالعات راهبردی بسیج، دوره 25، پیاپی 97، 153- 184.
-      کرمی‌ میرعزیزی، بیژن، بابازاده اقدم، عسگر، بهرامی، شبنم و قاسم‌پور گنجه‌لو، زهرا (1395)، معناشناسی واژه جهاد در قرآن کریم، سراج منیر، سال 7، شماره 23، 129- 150.
-      کریمی‌زاده، محمد؛ محسنی، محمد؛ لشکری، زهرا (1402)، شناسایی و اولویت‌بندی جهاد تبیین در بیانات آیت‌الله خامنه‌ای ‌(1368-1400)، رهیافت‌های نوین مدیریت جهادی و حکمرانی اسلامی، شماره 9، دوره 3، 111-128.
-      کوشکی، محمدصادق (1401)، جهاد تبیین؛ چیستی چرایی و چگونگی، پاسدار اسلام، شماره 477 و 478، 36- 37.
-      محمدزاده بنی‌طرفی، مهدی (1401)، جهاد تبیین و نقش حلقه‌های میانی در تحقق بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی، جامعه‌شناسی سیاسی انقلاب اسلامی، دوره 3، شماره 4، پیاپی 12، 117-135.
-      معین، محمد (1384)، فرهنگ معین، جلد 1، تهران: امیرکبیر.
-      معین، محمد (1386)، فرهنگ فارسی معین، دوره دوجلدی، چاپ چهارم، تهران: ادنا، کتاب راه نو.
-      ملک‌زاده، محمد (1401)، کارکردها و پیامدهای جهاد تبیین در بین‌المللی شدن الگوی مقاومت از دیدگاه آیت‌الله خامنه‌ای، حکومت اسلامی، سال 28، ش 2، پیاپی 108، 155-181.
-      نصر اصفهانی، محسن، آقارضایی طرخورانی، نادیا (1402)، تحلیل نقش جهاد تبیین در تقویت قدرت نرم انقلاب اسلامی ایران، پژوهش‌های انقلاب اسلامی، دوره 12، شماره 2، 78-96.
-      نصیری فرد، عباس (1401)، مفاهیم، تکنیک‌ها و مهارت‌های جهاد تبیین بر پایه مدل مفهومی و ساختاری، قم: دفتر نشر معارف.
-      نیکونهاد، ایوب (1402)، «الگوی مفهومی جهاد تبیین در مقابله با جنگ شناختی»، جهاد تبیین در گام دوم انقلاب اسلامی، تهران: سازمان عقیدتی سیاسی ارتش جمهوری اسلامی ایران، 115-158.