مطالعات راهبردی انقلاب اسلامی

مطالعات راهبردی انقلاب اسلامی

وجوه اشتراک مکتب فکری و عملی شهیدان سلیمانی، رئیسی و نصرالله در منظومه فکری آیت‌الله خامنه‌ای

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 استادیار گروه الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه بین المللی امام رضا علیه السلام، مشهد مقدس، ایران
2 دانشجوی کارشناسی ارشد الهیات و معارف اسلامی گرایش علوم قرآن و حدیث، دانشگاه بین المللی امام رضا علیه السلام، مشهد مقدس، ایران.
چکیده
کشف و تبیین جامع‌نگر نسبت به مبانی فکری و عملیِ الگوها در هر مکتبی می‌تواند آن‌ها را ملموس‌تر و عینی‌تر به مخاطبان معرفی کند. شهیدان قاسم سلیمانی، سید ابراهیم رئیسی و سید حسن نصرالله به‌عنوان چهره‌های شاخص جبهه مقاومت و انقلاب اسلامی، نه‌تنها در عرصه عمل، بلکه در حوزه اندیشه نیز دارای مکتبی یکپارچه و همسو هستند که در تناظری یک‌به‌یک با منظومه فکری آیت‌الله خامنه‌ای قرار دارد. این پژوهش در پاسخ به خلأ مطالعات تطبیقی، به بررسی مشترکات این سه شهید و تجلی آموزه‌های آیت‌الله خامنه‌ای در سیره فردی و اجتماعی آنان می‌پردازد. هدف اصلی، کشف وجوه اشتراکی است که این شخصیت‌ها را به‌عنوان الگوهای مکتب مقاومت معرفی می‌کند. اهمیت این مطالعه در تبیین پیوند ناگسستنی بین سیره عملی این شهیدان و اندیشه‌های آیت‌الله خامنه‌ای است که می‌تواند نقشه‌ای برای نسل‌های آینده در مسیر جهاد، عدالت و ولایت‌مداری ترسیم کند. روش تحقیق، توصیفی-تحلیلی است و داده‌های آن از طریق تحلیل محتوای بیانات آیت‌الله خامنه‌ای و آثار مرتبط با این شهیدان گردآوری و تحلیل شده‌ است. یافته‌ها نشان می‌دهد که شخصیت‌های مورد مطالعه، با وجود تفاوت ظاهری در حوزه‌های فعالیت (سیاسی، نظامی و اجرایی)، در اصولی بنیادین مانند ولایت‌مداری، اخلاص، مردمی‌بودن، روحیه مقاومت و خلاقیت در مدیریت اشتراک دارند. این اشتراکات می‌تواند به‌عنوان الگویی کاربردی برای مدیران و مبارزان جهان اسلام مورداستفاده قرار گیرد و گامی مؤثر در جهت ترویج مکتب فکری و عملی این شهیدان محسوب می‌شود.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

-      قرآن کریم، ترجمه آیت‌الله ناصر مکارم شیرازی.
-      نهج‌البلاغه، ترجمه محمد دشتی.
-      اصغری، ملیحه (1401). تبیین الگوی مدیریتی شهید سلیمانی در جبهه مقاومت (یک مطالعه سنتزپژوهی)، فصلنامه علمی مطالعات بیداری اسلامی. دوره 11(3)، 153-176.
-      بهادری جهرمی، علی و کدخدا مرادی، کمال (1404). روایت رئیسی: تأملی در اندیشه‌های حکمرانی شهید رئیسی. قم، واژه‌پرداز اندیشه.
-      بهادری جهرمی، علی و کدخدامرادی، کمال. (1403). شهید جمهور؛ شهید رئیسی در نگاه آیت‌الله خامنه‌ای. تهران، نشر جمهور ایران.
-      حکیمی، محمد و افتخاری، اصغر (1401). مؤلفه‌های مفهومی مقاومت در اندیشه مقام معظم رهبری. دوره 11(2)، 103-137.
-      خامنه‌ای، سید علی (1398). اندیشه مقاومت از منظر حضرت آیت‌الله‌العظمی خامنه‌ای. تهران، مؤسسه پژوهشی فرهنگی انقلاب اسلامی.
-      خامنه‌ای، سید علی (1402). اسلام ناب و اسلام آمریکایی (ره‌نامه‌ 22). تهران، انقلاب اسلامی.
-      خامنه‌ای، سید علی (1368-1404). بیانات از سال‌های 1368 الی 1404.
-      دانشمندی، زهره و هدایتی، فریفته (1399). مکتب سردار سلیمانی در نگاه شخصیت‌های برجسته جبهه مقاومت (ایران، لبنان، یمن، فلسطین، سوریه و عراق). فصلنامه مطالعات دینی رسانه. دوره 2(5-6)، 47-90.
-      دهخدا، علی‌اکبر (1390). لغت‌نامه: فرهنگ متوسط دهخدا. تهران، دانشگاه تهران.
-      راجی، سید محمدحسین (1404). رئیس‌جمهور تراز انقلاب اسلامی. مشهد، سعداء.
-      راغب اصفهانی، حسین بن محمد (۱۴1۳). مفردات الفاظ القرآن. قم، نشر الکتاب.
-      زاهدی تیر، اصغر و امین ناجی، محمدهادی (1398). بررسی مفهوم مقاومت با رویکرد اجتماعی در آیات قرآن. نشریه علمی مطالعات تفسیری. دوره 10(38)، 221-236.
-      سیاهپوش، امیر (1401). انقلاب اسلامی در منظومه فکری آیت‌الله خامنه‌ای (دام‌ظله). قم، نشر معارف.
-      صالح اصفهانی، اصغر و همکاران (1399). الگوی جبهه مقاومت از دیدگاه امام خامنه‌ای (مدظله‌العالی). مطالعات دفاعی استراتژیک. دوره 18(82)، 81-98.
-      طباطبایی، سید محمدحسین (۱۳۷۰). المیزان فی تفسیر القرآن. قم، جامعه مدرسین.
-      عطاران طوسی، علی‌اصغر (1403). زندگی به سبک شهید نصرالله. مشهد، آرمان‌شهر زندگی.
-      قاسمی، بهزاد (1399). الگوی مقاومت اسلامی؛ مطالعه بیانات مقام معظم رهبری. دو فصلنامه پاسداری فرهنگی انقلاب اسلامی. دوره 10(21)، 171-202.
-      گندمی، امید و سواری، سعید (1403). مؤلفه‌های مدیر تراز آینده انقلاب اسلامی بر اساس سیره مدیریتی شهید رئیسی در منظومه بیانات مقام معظم رهبری. مجله آینده‌پژوهی انقلاب اسلامی. دوره 5(3)، 11-37.
-      مطهری، مرتضی (۱۳۸۹). مقدمه‌ای بر جهان‌بینی اسلامی. تهران، صدرا.
-      معاونت سیاسی نمایندگی ولی‌فقیه در سازمان بسیج مستضعفین (1404). رئیس‌جمهور تراز انقلاب اسلامی: مروری بر ویژگی‌های شخصیتی و مدیریتی آیت‌الله رئیسی (برگرفته از بیانات رهبر معظم انقلاب اسلامی). قم، تمهید دانش.
-      معین، محمد (1382). فرهنگ معین. تهران، زرین.
-   مهدی‌پور، آسیه (1398). تبیین مدل مفهومی مقاومت در اندیشه آیت‌الله‌العظمی خامنه‌ای. دو فصلنامه علمی دانش سیاسی. دوره 15(2)، 539-566.
-      نجاران طوسی، حامد (1399). مفهوم «مکتب» در منظومه فکری امام خامنه‌ای (دام‌ظله). سلسله همایش‌های بین‌المللی گام دوم انقلاب اسلامی. 2(مقالات برگزیده دومین همایش بین‌المللی گام دوم انقلاب) 1-21.
-      نوروزی، محمدجواد (1392). انقلاب اسلامی ایران، انقلاب بازگشت به‌سوی خدا، قم، موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره).
-      یوسفیان، نعمت‌الله و باقری چوکانی، سیامک (1402). سیره مدیریتی و رفتاری شهید حاج قاسم سلیمانی. تهران، نشر زمزم هدایت.
-  Bandura, A. (1977). Social Learning Theory. Englewood Cliffs, NJ: Prentice-Hall.
-  Drucker, P. F. (1993). Management: Tasks, Responsibilities, Practices. New York: HarperCollins.
-  Giddens, A. (2001). Sociology. Cambridge: Polity Press.
-  Huntington, S. P. (1968). Political Order in Changing Societies. New Haven: Yale University Press.
-  Kuhn, T. S. (1985). The Structure of Scientific Revolutions. Chicago: University of Chicago Press.
-  Skocpol, T. (1979). States and Social Revolutions. Cambridge: Cambridge University Press.