مطالعات راهبردی انقلاب اسلامی

مطالعات راهبردی انقلاب اسلامی

راه‌های مبارزه با نظام سلطه از نگاه آیت‌الله خامنه‌ای مبتنی بر سیره باقرین علیهماالسلام

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 پژوهشگر همکار پژوهشکده بین‌المللی امام رضا ع جامعه المصطفی خراسان، مشهد، ایران
2 مدیر گروه اهل بیت پژوهی پژوهشکده بین المللی امام رضا، مشهد، ایران.
چکیده
شناخت مبانی فکری و خط‌مشی نظریه‌پردازان سیاسی و اجتماعی، به تحلیل درست وقایع و درک مطلوب شرایط کمک می‌کند. یکی از این وقایع، اقدامات نظام سلطه در این سال‌ها است که چگونگی تقابل با آن نیاز به شناخت روش‌های صحیح است. مبارزه طولانی اهل‌بیت (ع) در برابر نظام سلطه و ارائه شیوه‌های متناسب و متنوع در شرایط خاص، به‌عنوان الگوی عملی برای این مبارزه به شمار می‎رود که همگی نیاز به شناخت دقیق رموزات آن است. احاطه آیت‌الله خامنه‌ای به رموزات و درس‌های سیره معصومین به‌ویژه تاریخ و سیره امام باقر (ع) و امام صادق (ع) و بهره‌گیری از آن، نشان از تکیه بر مبانی و خط‌مشی‌های اساسی است که نیاز به واکاوی دارد. از این روی هدف از پژوهش حاضر، بررسی روش‌های مبارزه با سلطه‌گران از منظر آیت‌الله خامنه‌ای، با نحوه استناد و بهره‌مندی ایشان از سیره امام باقر و صادق علیهماالسلام است؛ چرا که در زمان این دو امام، مبارزات سیاسی خاصی علیه نظام سلطه رخ داد. بنابراین با ارائه بیانات آیت‌الله خامنه‌ای و سیره اهل‌بیت به روش توصیفی، به تحلیل گفتمان آیت‌الله خامنه‌ای در مبارزه با نظام سلطه پرداخته خواهد شد. داده‌ها نشان می‌دهد که استناد آیت‌الله خامنه‌ای به سیره امام باقر و صادق (ع)، برای تبیین راه‌های مبارزه با سلطه فرهنگی، سیاسی و اقتصادی بسیار مورد توجه بوده است. استفاده از سیره اهل‌بیت (ع) به‌واقع شناخت عناصر جهان‌بینی فکری، جهت‌گیری و اندیشۀ آیت‌الله خامنه‌ای را نشان می‌دهد. این جهان‌بینی در حقیقت همان اصول و جهان‌بینی اسلامی است که زیربنای نظام سیاسی ازجمله استکبار و سلطه‌ستیزی قرارگرفته است.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

- قران کریم
- ابن اثیر، ابوالحسن على بن محمد (1385ق). الکامل فی التاریخ، بیروت، دارصادر.
- ابوالفرج اصفهانی، علی بن الحسین (1415ق). الاغانی، بیروت، دار إحیاء التراث العربی‌.
- اشرفی، حسین و خضری، سید احمدرضا (1396). «بررسی تطبیقی مبانی مشروعیتی اویان و عباسیان (دوره اول)»، تاریخ فرهنگ و تمدن اسلامی، س8 ،ش27، صص63-84.
- انصافپور، غلامرضا (1359ش). روند نهضت‌های ملی و اسلامی در ایران، تهران، سازمان انتشارات و آموزش‏ انقلاب اسلامی.
- پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله خامنه‌ای: www.khamenei.ir
- جرجی زیدان (1336ش). تاریخ تمدن اسلام،ترجمه علی جواهر کلام، چ پنجم، تهران، انتشارات امیرکبیر.
- حسن بیگی، محمد و همکاران (1402ش). «اقتدار در نظام سیاسی اموی و عباسی»، پژوهشنامه تاریخ اسلام، س13، ش51، ص29-50.
- خامنه‌ای، سید علی (1386). ‌پیشوای صادق، تهران: دفتر نشر فرهنگ اسلامی.
- خامنه‌ای، سید علی (1396). انسان 250 ساله: بیانات مقام معظم رهبری پیرامون زندگی سیاسی مبارزاتی ائمه معصومین علیهم‌السلام، گردآوری و تنظیم صهبا، تهران، موسسه فرهنگی ایمان جهادی.
- خامنه‌ای، سید علی (1368-1404). بیانات از سال‌های 1368 الی 1404.
- دینوری، ابوحنیه احمد بن داود (1373). اخبارالطوال، قم، منشورات الشریف الرضی.
-  شیخ مفید، محمد بن محمد بن نعمان، (بی‌تا)، الارشاد، ترجمه سید هاشم رسولی محلاّتی، تهران، علمیّه اسلامیّه.
- طبری، محمدبن‌جریر (1387ش). تاریخ الامم و الملوک، ترجمه ابوالقاسم پاینده، تهران، اساطیر.
- قادری، حاتم (1375ش).  تحول مبانی مشروعیت بخش خلافت، تهران، بنیان.
- کلینی، ابی جعفر محمد بن یعقوب (1407ق). الکافی، تهران، دارالکتب الإسلامیة.
- مازندرانی، محمدصالح، (بی‌تا). شرح الکافی، المکتبة الإسلامیة‌.
- مجلسی، محمدباقر (1403ق). بحارالانوار، بیروت، داراحیاء التراث.
- محمدزاده، علی (1397ش). «چیستی نظام سلطه و چگونگی مقابله با آن از دیدگاه مقام معظم رهبری»، سیاست پژوهی، دوره5،ش9، ص213-251.
-   محمدی ضیاء، علی (1402ش). «تبیین مبانی فکری استکبارستیزی در اندیشۀ تمدن‌ساز آیت‌الله خامنه‌ای»، مطالعات سیاسی تمدن نوین اسلامی، س3، ش5، ص138-162.
 
-   French, J. & Raven, B.H. (2004). “The bases of social power”, in Cartwright, D.(Ed.). Studies in Social Power. Institute for Social Research. 150-67.