مطالعات راهبردی انقلاب اسلامی

مطالعات راهبردی انقلاب اسلامی

بازخوانی جنسیت‌محور الگوی سوم زن در اندیشه آیت‌الله خامنه‌ای

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
زینب تاجیک
استادیار گروه مبانی نظری جنسیت پژوهشکده زن و خانواده، تهران، ایران
10.22034/irsj.2025.534668.1154
چکیده
هدف این مقاله، تحلیل و تبیین الگوی سوم زن انقلاب اسلامی به‌عنوان مدلی متمایز و برآمده از منظومه فکری آیت‌الله خامنه‌ای است که جایگاه جنسیت زنانه را در هویت فردی، نقش خانوادگی و جایگاه اجتماعی زنان بررسی می‌کند. این پژوهش به روش تحلیل مضمون جهت­دار و با اتکا به بررسی نظام‌مند بیانات آیت‌الله خامنه‌ای انجام شده است. داده‌ها از متون و سخنان رسمی ایشان استخراج شده و در سه حوزه هویت فردی، خانواده و اجتماع مورد واکاوی قرار گرفته است. یافته‌ها نشان می‌دهد که جنسیت زنانه در الگوی سوم، صرفاً به بدن مادی محدود نمی‌شود، بلکه نفس انسان نیز از حیث جنسیتی جهت‌مند است؛ موضوعی که با مبانی حکمت متعالیه و کلام اسلامی نیز همخوانی دارد. در منظومه فکری آیت‌الله خامنه‌ای، جنسیت زنانه به‌عنوان ظرفیتی الهی و بنیادین تلقی می‌شود که هم در هویت فردی، هم در نقش‌های خانوادگی و هم در بستر اجتماعی زن، کاملاً مشهود و مؤثر است. بر اساس منظومه فکری آیت‌الله خامنه‌ای، زن در الگوی سوم نه خالی از خصوصیات جنسیتی است و نه این خصوصیات به‌عنوان مانعی برای رشد و کرامت او تلقی می‌شوند، بلکه جنسیت زنانه، هویت زن را در سه ساحت فردی، خانوادگی و اجتماعی شکل داده و به‌عنوان بستر اصلی ظهور مسئولیت­‌ها و ظرفیت‌های ویژه زنانه شناخته می‌شود.
کلیدواژه‌ها
جنسیت
زن انقلاب اسلامی
الگوی سوم
آیت‌الله خامنه‌ای
نقش زن
انسان‌شناسی اسلام