مطالعات راهبردی انقلاب اسلامی

مطالعات راهبردی انقلاب اسلامی

ابعاد فراملی و ضد استعماری دولت‌سازی اسلامی با تأکید بر اندیشه سیاسی آیت‌الله خامنه‌ای

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
دکتری مطالعات سیاسی انقلاب اسلامی، دانشگاه شاهد، تهران، ایران.
10.22034/irsj.2026.243507
چکیده
واکاوی ابعاد فراملی «دولت‌سازی اسلامی» و ارائه خوانشی ضد استعماری از «نقشه‌ راه انقلاب» یکی از اضطرارهای ملی ایران در برهه کنونی است. پرسش اصلی این است که چه ارتباطی میان «ارزیابی راهبردی آیت‌الله خامنه‌ای از نظام سلطه» با «تعریف مرحله دولت‌سازی در نقشه راه انقلاب» وجود دارد؟ مدعا این است که تعریف مرحله دولت‌سازی، تدبیری است برای پی‌ریزیِ بدیلِ اداره استعماری جهان؛ ازاین‌رو تحول منش و روش کارگزاران و اصلاح ساختارها و الگوهای داخلی الزاماً باید معطوف به جوانب جهانی دنبال شوند تا بتوان نقش تعیین‌کننده‌ای در گذار به «نظم جدید» ایفا کرد. سطح تحلیل پژوهش، تحلیلی-تطبیقی بوده و دیدگاه آیت‌الله خامنه‌ای درباره استعمار با نظریه‌های مطالعات پسااستعماری مقایسه شده است. دستاوردهای تحقیق نشان‌دهنده رابطه بینامتنیت میان دیدگاه ضدهژمونیک ایشان با مطالعات پسااستعماری به‌ویژه دو مفهوم کلیدی «کولونیالیته قدرت» و «حاکمیت معرفتی» است. این خوانش نوآورانه از یک‌سو اقتضائات استعمارزدایی از دولت مدرن آمرانه را مشخص می‌کند؛ ازسوی‌دیگر می‌تواند در مهار تحلیل‌های تقلیل‌گرایانه و سهل‌پندارانه از نقشه راه انقلاب اسلامی کمک برساند.
کلیدواژه‌ها