استادیار گروه انقلاب اسلامی دانشگاه معارف اسلامی، قم. ایران.
10.22034/irsj.2026.243540
چکیده
غرب برای سلطه بر دیگر جوامع از ابزار علمی و نظریههای علوم انسانی استفاده کرده است. در این مقاله وجوه مختلف این رویکرد استعماری با روش توصیفی-تحلیلی مورد بررسی قرار گرفته است. ایدههای مهمترین نظریهپردازان قائل به مستثنی بودن و برتری غربیها با مطالعه دیدگاههای این افراد استخراج و بررسی شده است. مبتنی بر یافتههای تحقیق اندیشمندان بزرگی مثل کانت، منتسکیو، استوارت میل و گراهام سامنر در ایدههای خود، نژاد سفید غربی را برتر و هوشمندتر از سایر نژادها دانسته و برتری غربیها در میدان سیاست، اقتصاد و فرهنگ را محصول سرشت برتر غربی و سرشت پست سایر نژادها بخصوص سیاهان و سرخپوستها دانستهاند. کشورهای استعمارگری مثل اسپانیا، انگلیس و آمریکا در تجاوز به سایر کشورها همواره از این ابزار ایدئولوژیک بهره بردهاند.