مطالعات راهبردی انقلاب اسلامی

مطالعات راهبردی انقلاب اسلامی

خانواده در میانه تقابل تمدنی: خانواده‌گرایان مذهبی جهان در تقابل با تمدن فردگرا

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
دانشیار گروه مطالعات نظری پژوهشکده زن و خانواده، قم، ایران.
10.22034/irsj.2026.243542
چکیده
اگرچه تقابل تمدنی از زوایای مختلفی مورد بررسی قرار گرفته و ادبیات علمی قابل توجهی دارد، موضوع خانواده نیز بخشی از این دانش بوده و دستاوردهای نظری و عملی زیادی را رقم می­زند. بررسی ابعاد و آثار کلان‌مقیاس درباره خانواده، نشان می­دهد تحولات بزرگ به‌ویژه از قرن بیستم تاکنون با تمرکز بر خانواده رخ داده است زیرا فردگرایی یا خانواده­گرایی به‌مثابه بخش مهم هسته چپ­گرایی و راست­گرایی، محور تحولات در جهان بوده و هر کدام به دنبال ایجاد ساختارهای مرتبط خود را بوده و تقابل را برجسته کرده­اند. هدف از این مقاله نشان دادن رویکرد تمدنی با این محور و روش پژوهش کتابخانه­ای و تحلیل محتوا است. در این پژوهش ضمن اشاره به مفاهیم حساس و گزاره­های پایه شامل فردگرایی، خانواده­گرایی و تنوع­گرایی جنسی به تبیین تقابل هوشمند برای حفاظت از خانواده در گستره جهانی پرداخته شده است. یافته­ها عبارت‌اند از وجود تقابل هوشمند برای حفاظت از خانواده در گستره جهانی، ضرورت حفاظت مسلمانان از خانواده با نگاه تمدنی و ساختارساز و لزوم عمل‌گرایی برای حفاظت از خانواده میان مسلمانان در خرده‌فرهنگ‌ها. درنتیجه تمدن خانواده‌گرا جنسیت آگاه و دین­گراست که آمادگی کامل برای ائتلافی بزرگ و دینی دارد. این ائتلاف می­تواند در سطح جهانی میان پیروان ادیان ابراهیمی، در سطح کشورهای اسلامی میان دولت­های اسلامی و دولت­هایی با اکثریت مسلمان و در سطح خرده‌فرهنگ‌ها میان مسلمانان با یکدیگر شکل بگیرد.
کلیدواژه‌ها