در دوران سلطه فناوریهای دیجیتال، دادهها به ابزاری استراتژیک برای سلطه فرهنگی، ادراکی و سیاسی بدل شدهاند. در این راستا استعمار داده، مفهومی است که به بازتولید ساختارهای استعماری در قالب سازوکارهای نظارتی و پلتفرمی اشاره دارد و نشان میدهد چگونه قدرتهای فناورانه جهانی با تملک، استخراج و پردازش دادههای کاربران، درصدد نفوذ شناختی و تغییر هویت ملتها هستند. این پژوهش با هدف بررسی نقش استعمار داده در طراحی و پیشبرد جنگ شناختی علیه جمهوری اسلامی ایران، به تحلیل کیفی مضمون بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی پرداخته و میکوشد به این پرسش پاسخ دهد که استعمار داده در متن بیانیه چگونه بازنمایی شده و چه کارکردهایی در مهندسی ادراک و تضعیف ذهنیت انقلابی ایفا میکند. روش تحقیق، تحلیل محتوای کیفی با بهرهگیری از نرمافزار ATLAS.ti بوده که از طریق کدگذاری باز و طبقهبندی مضامین، شبکه معنایی حاکم بر متن بیانیه را استخراج کرده است. در مجموع، از متن بیانیه ۲۸ کوتیشن کلیدی شناسایی و تحلیل شد که منجر به تولید 267 کد مفهومی، سازمان یافته در قالب 7 سابتم و یک تم اصلی گردید. سابتمهای عمده شامل توقف فرآیند تمدنسازی، تحریف واقعیت و وارونهسازی شناختی، تضعیف نسل جوان، القای ناکارآمدی، انقطاع از حافظه تاریخی، رواج سبک زندگی غربی و مهندسی ادراک سیاسی بودند. یافتههای پژوهش حاکی از آن است که استعمار داده بهعنوان ابزاری برای جنگ شناختی در پی شکلدهی به روایتهای جایگزین، تضعیف اعتماد اجتماعی، تهیسازی سرمایه فرهنگی و القای فروپاشی معنوی است. نتایج پژوهش نشان میدهد که استعمار داده هم در بعد اقتصادی و فناورانه و هم در سطح معرفتشناختی و هویتی در خدمت جنگ شناختی قرار دارد. در گفتمان بیانیه گام دوم، داده نهتنها منبع اطلاعاتی بلکه ابزار سلطه روانی و فرهنگی تلقی میشود که از آن برای واژگونهسازی حقیقت، تحریف حافظه جمعی و تضعیف اراده انقلابی استفاده میشود. درنتیجه این پژوهش نشان میدهد که استعمار داده تنها مسئلهای فناورانه یا اقتصادی نیست بلکه پروژهای معرفتزدا و هویتستیز است.
کرمی,علی . (1404). بررسی نقش استعمار داده در جنگ شناختی با تکیه بر متن بیانیه گام دوم. مطالعات راهبردی انقلاب اسلامی, 3(شماره ویژه), 473-514. doi: 10.22034/irsj.2026.243545
MLA
کرمی,علی . "بررسی نقش استعمار داده در جنگ شناختی با تکیه بر متن بیانیه گام دوم", مطالعات راهبردی انقلاب اسلامی, 3, شماره ویژه, 1404, 473-514. doi: 10.22034/irsj.2026.243545
HARVARD
کرمی علی. (1404). 'بررسی نقش استعمار داده در جنگ شناختی با تکیه بر متن بیانیه گام دوم', مطالعات راهبردی انقلاب اسلامی, 3(شماره ویژه), pp. 473-514. doi: 10.22034/irsj.2026.243545
CHICAGO
علی کرمی, "بررسی نقش استعمار داده در جنگ شناختی با تکیه بر متن بیانیه گام دوم," مطالعات راهبردی انقلاب اسلامی, 3 شماره ویژه (1404): 473-514, doi: 10.22034/irsj.2026.243545
VANCOUVER
کرمی علی. بررسی نقش استعمار داده در جنگ شناختی با تکیه بر متن بیانیه گام دوم. مطالعات راهبردی انقلاب اسلامی, 1404; 3(شماره ویژه): 473-514. doi: 10.22034/irsj.2026.243545
