1
دانش‌آموخته دکتری حقوق عمومی دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
2
طلبه سطح ۳ رشته مشاوره حوزه علمیه حضرت عبدالعظیم حسنی (ع)، تهران، ایران.
3
طلبه سطح ۲ حوزه علمیه حضرت عبدالعظیم حسنی (ع)، تهران، ایران.
10.22034/irsj.2026.536016.1161
چکیده
خانواده به‌عنوان بنیادی‌ترین نهاد اجتماعی، نقش کلیدی در شکل‌گیری شخصیت فردی و ارتقای جامعه ایفا می‌کند. در ایران، با توجه به اهمیت ویژه خانواده در آموزه‌های اسلامی و قانون اساسی، سیاست‌های کلی خانواده توسط آیت‌الله خامنه‌ای به‌عنوان راهبردی کلان برای تعالی این نهاد تدوین شده است. این سیاست‌ها با تأکید بر اصول ایجابی نظیر ترویج ازدواج پایدار، فرزندآوری و تقسیم نقش‌های خانوادگی و همچنین سیاست‌های سلبی مانند پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی و مقابله با عوامل تهدیدکننده پایداری خانواده، تلاش می‌کنند بستری مناسب برای رشد و استحکام خانواده‌ها فراهم کنند.این مقاله با هدف ترسیم الگویی مطلوب برای خانواده متعالی، به تبیین ابعاد فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی مرتبط با این سیاست‌ها می‌پردازد. همچنین، با بررسی چالش‌ها و موانع موجود، راهکارهایی برای اجرایی‌سازی این الگو ارائه می‌دهد. یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد که با بهره‌گیری از اصول سیاست‌های کلی خانواده، می‌توان الگویی جامع و عملیاتی برای ارتقای بنیان خانواده و استحکام جامعه تدوین کرد. این الگو در قالب هشت مؤلفه اصلی شامل: بنیان‌های معنوی و ارزشی، تقسیم منعطف نقش‌های خانوادگی، سلامت جسمی و روانی و اجتماعی اعضا، الگوی تربیتی متعالی فرزندان، ترویج ازدواج پایدار و فرزندآوری، حمایت‌های اقتصادی و قانونی، مقابله با تهدیدات فرهنگی و اجتماعی و مشارکت اجتماعی و فرهنگی خانواده‌ها، صورت‌بندی می‌شود و می‌تواند مبنای عملی برای سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی در سطح خرد و کلان قرار گیرد.
