مطالعات راهبردی انقلاب اسلامی

مطالعات راهبردی انقلاب اسلامی

مهمترین مؤلفه‌های راهبردی تقویت قدرت جمهوری اسلامی ایران در نظم نوین جهانی از دیدگاه حضرت آیت‌الله خامنه‌ای(مدظله العالی)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
استاد گروه علوم سیاسی دانشگاه شاهد، تهران، ایران
چکیده
     یکی از قواعد و اصولی که‌ معمولاً در عرصه‌ی جهانی وجود داشته و اکثریت اندیشمندان نیز بر آن اتفاق‌نظر دارند، حاکم بودن نظمی خاص برای مدیریت نظام بین‌الملل در هر دوره‌‌ی تاریخ می‌باشد که براساس آن، جایگاه ملت‌ها و قدرت‌ها تعریف شده است و‌ معمولاً از آن تحت عنوان «نظم جهانی» یاد می‌شود. با توجه به این موضوع، هر کشوری با تکیه بر توانایی‌هایش ‌از جمله تقویت قدرت و بنیه‌ی داخلی، سعی در بهبود و تقویت جایگاه خود در عرصه‌ی بین‌المللی برای حضوری فعال‌تر دارد. در این بین، جمهوری اسلامی ایران به‌عنوان کشوری که برای نظم کنونی جهانی که دارای ماهیتی مطابق با اهداف لیبرالی غرب می‌باشد، اعتباری قائل نیست و مدیریت آن را به چالش می‌کشد، و در تلاش است تا با ارتقاء جایگاه خود در عرصه‌ی منطقه و نظام بین‌الملل، خود را به‌عنوان یک قدرت نوظهور، معرفی نماید، مطرح شده است. در این راستا، مقام معظم رهبری(مدظله العالی) اقدام به معرفی یکسری مؤلفه‌ها ‌برای تقویت قدرت نظام جمهوری اسلامی نمودند که با در نظر گرفتن آنها می‌توان افقی روشن را برای نظام جمهوری اسلامی ترسیم نمود. اینکه این مولفه‌ها ‌چه مواردی هستند و چگونه عملیاتی می‌شوند، هدف اصلی این پژوهش را تشکیل می‌دهد که با استفاده از یک روش تحلیلی - توصیفی به آنها پرداخته می‌شود. مهمترین مؤلفه‌های ‌راهبردی که مقام معظم رهبری(مدظله العالی) در جهت تقویت قدرت جمهوری اسلامی ایران در نظم نوین جهانی معرفی نموده‌اند، کدامند؟ «مقام معظم رهبری(مدظله العالی) با در نظر گرفتن موقعیت و جایگاه جمهوری اسلامی در عرصه جهانی و شناخت کافی نسبت به امور، اقدام به تدوین سه مولفه در جهت تقویت قدرت نظام نمودند، که عبارت‌اند از: مسائل فرهنگی، اقتصادی و علم و فناوری می‌باشد».
کلیدواژه‌ها

خامنه‌ای، سیدعلی (23/03/1390). بیانات در دیدار اعضای شورای عالی انقلاب فرهنگی.
 http://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=18292.
خامنه‌ای، سیدعلی (13/06/1393). بیانات در دیدار با اعضاى مجلس خبرگان رهبرى.
 http://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=27356
دیدار اساتید و دانشجویان دانشگاه علم و صنعت (1387). 24 آذر ماه.
http://farsi.khamenei.ir/video-content?id=25649
بیانات در دیدار وزیر علوم و استادان دانشگاه تهران (1388). 13 بهمن ماه.
http://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=8824
بیانات در جلسه تبیین سیاست‌های اقتصاد مقاومتی (1392). 20 اسفند ماه.
http://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=25795
بیانات در دیدار رئیس‌جمهور و اعضای هیأت دولت (1392). 6 شهریور ماه.
http://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=23715
آشنایی با اهداف و پشت‌پرده نظم نوین جهانی + فیلم و عکس (1391). تیر ماه.
ادوارداس، هرمن (1384). «واژه‌های ‌کلیدی در نظم نوین جهانی»، مجله سیاحت غرب، شماره 27، پاییز، صص 5 -13.
اشتریان، کیومرث (1382). «سیاست خارجی نظم نوین جهانی امریکا»، مجله دانشکده حقوق و علوم سیاسی (دانشگاه تهران)، شماره 61، پاییز، صص9-42.
اعرابی، سیدمحمد و دهقان، نبی اله (1390). «روش‌های ‌تحقیق در مدیریت راهبردی»، فصلنامه راهبرد، شماره 60، پاییز.
بشیریه، حسین (1386). آموزش دانش سیاسی(مبانی علم سیاست نظری و تاسیسی)، چاپ هشتم، تهران: نشر نگاه معاصر.
بهزادی«مددی»، حمید (1352). اصول روابط بین‌الملل و سیاست خارجی، تهران: انتشارات کتابفروشی دهخدا.
پرهیزگار، محمد مهدی؛ محمودی میمند، محمد و دهبانف، بهنام (1389). «تدوین راهبرد از طریق چارچوب جامع تدوین راهبرد»، فصلنامه چشم انداز مدیریت بازرگانی، شماره 1، بهار، صص 43-58.
پنجی، غلامحسن (1381). «نقش فرهنگ و ارزش‌ها ‌در اقتدار ملی»، مجله مطالعات دفاعی استراتژیک، شماره 13و 14، تابستان و پاییز، صص 1230-134.
جعفری ولدانی، اصغر (1373). «نظم نوین جهانی و موقعیت ایران»، پژوهش‌ها ‌و سیاست‌های ‌اقتصادی، شماره 3، پاییز، صص 61-89.
جمشیدی، محمدحسین (1395). «بررسی و تحلیل عناصر قدرت نظامی»، فصلنامه بررسی‌های ‌نظامی، اردیبهشت ماه، شماره 24 و 23.
حاتمی راد، منصور (1386). «راهبردهای هسته‌‌ای ایران از دیدگاه مقام معظم رهبری»، فصلنامه پیام، شماره 87.
خدادادی، علیمردان (1386-1385). «معرفی و خلاصه کتاب خارجی: راهنمای راهبرد دانشکده جنگ ارتش آمریکا»، ماهنامه نگرش راهبردی، شماره 77و78، اسفند تا فروردین، صص191-204.
خدایی، سیدعلی اکبر (1380و1381). «نقش فرهنگ در اقتدار ملی»، مجله مطالعات دفاعی استراتژیک، شماره11و12، زمستان و بهار، صص 75-84.
شبان نیا، قاسم (1382). «نظم نوین جهانی»، مجله معرفت، شماره68، تابستان، صص 35-42.
شفیعی، احمد (1385). «انقلاب اسلامی از منظر رهبر معظم انقلاب اسلامی»، فصلنامه حصون، بهار، شماره 7، صص 7 - 32.
صالح نصرآبادی، علی عرب (1393). «بررسی تأثیر علم و فناوری بر افزایش اقتدار ملی»، پایگاه تحلیلی تبیینی برهان، آبان ماه. آدرس سایت  
http://www.borhan.ir/NSite/FullStory/News/?Id=7035
عالم، عبدالرحمن (1386). بنیاد‌های ‌علم سیاست، چاپ شانزدهم، تهران: نشر نی.
الفنیش، محمد (1385). «نقش فرهنگ در توسعه اقتصادی و اجتماعی»، ترجمه مهدوی، محمد مهدی، مجله جامعه فردا، شماره 2، پاییز، صص 35-68.
قنبرلو، عبدالله (1388). «مفهوم و ماهیت قدرت منطقه ای»، فصلنامه مطالعات راهبردی، شماره46، زمستان، صص 37-66. 
کوشکی، محمدصادق (1393). «گذار به نظم نوین جهانی»، شهریور ماه. آدرس سایت:
http://www.tasnimnews.com/fa/news/1393/06/15/489075
گروه سیاسی بنیاد پژوهش‌های ‌اسلامی (1374). «نگاهی گذرا به ساختار کنونی جهان و روند سلطه گری جدید یا نظم نوین جهانی»، مجله پژوهش‌های ‌اجتماعی اسلامی، شماره 3، زمستان، صص 137-162.
کبریایی‌زاده، حسن (1390). «قدرت هوشمند جمهوری اسلامی ایران و انقلاب‌های ‌خاورمیانه»، ماهنامه روابط فرهنگی، شماره4، دی.
ﻣﺤﺴﻨﯽ ﺳﻬﯽ، ﻫﺪی ﺳﺎدات و ﻣﺤﺴﻨﯽ ﺳﻬﯽ، ﻓﺮﯾﺒﺎ ﺳﺎدات (1394). «ﺗﺄﺛﯿﺮ دﯾﭙﻠﻤﺎﺳﯽ ﻋﻠﻢ و ﻓﻨّﺎوری ﺑﺮ اﻓﺰاﯾﺶ ﻗﺪرت ﻧﺮم ﺟﻤﻬﻮری اﺳﻼﻣﯽ اﯾﺮان»، فصلنامه مدیریت در دانشگاه اسلامی، ﺑﻬﺎر و ﺗﺎﺑﺴﺘﺎن، ﺳﺎل ﭼﻬﺎرم، ﺷﻤﺎره 1.
محمدی، منوچهر (1384). «بازتاب جهانی انقلاب اسلامی»، فصلنامه پانزده خرداد، پاییز، شماره 5، صص 15-77.
ملکوتیان، مصطفی (1384). «تاثیرات منطقه‌‌ای و جهانی انقلاب اسلامی»، فصلنامه تخصصی مطالعات انقلاب اسلامی، شمارۀ 1، تابستان، صص 71-90.
ملکی، منصور (1391). «مفهوم و جایگاه اقتصاد مقاومتی در تعارض با سلطه اهریمنی: شالوده راهبرد ها»، مجله زمانه، شماره 27و28، پاییز، صص 111-113.
نظر پور، مهدی (1380). «جمهوری اسلامی ایران و نظم نوین جهانی»، مربیان، شماره3، پاییز، صص 51-60.
یادگاری، عبد الصاحب(1378). «ما و تعارض‌های ‌نظم نوین جهانی»، سیاسی اجتماعی، شماره 103، شهریور.