مطالعات راهبردی انقلاب اسلامی

مطالعات راهبردی انقلاب اسلامی

افول هژمونی آمریکا با تأکید بر بیانات آیت‌الله خامنه‌ای

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
دانشجوی دکترای روابط بین الملل، دانشکده امنیت ملی، دانشگاه عالی دفاع ملی
چکیده
از زمان ظهور ایالات متحده به‌عنوان یک ابرقدرت جهانی، همواره بحث دربارۀ افول هژمونیک آن وجود داشته است. وقوع تهدیدات امنیتی غیرسنتی به‌ویژه پس از یازده سپتامبر، در کنار مشکلات عمیق جامعۀ آمریکا، تداوم هژمونی آن را با تردید مواجه کرده است. مهم‌تر از آن، رشد سریع اقتصاد چین و دیگر قدرت‌های نوظهور بوده که حکایت از تقلیل قدرت آمریکا داشته است. از دیدگاه آیت‌الله خامنه‌ای، امروز قدرت، نفوذ و مشروعیت آمریکا که عمدتاً با طرح استقرار دموکراسی در کشورهای مختلف، سابقۀ طولانی مداخله در امور داخلی آن‌ها دارد، در دنیا رو به افول و زوال است. پژوهش حاضر به دنبال پاسخ به این پرسش اساسی بوده است که «شرایط علّی افول آمریکا از دیدگاه آیت‌الله خامنه‌ای کدام‌اند؟» یافته‌ها و نتایج پژوهش نشان‌دهندۀ این واقعیت است که در اندیشۀ ایشان پیدایی تضاد ارزشی در عرصۀ نظر و عمل سیاسی و فرهنگی آمریکا افول قدرت سخت، قدرت نرم و هوشمند آن را در عرصه‌های گوناگون تشدید کرده است. این پژوهش تلاش کرده است با بهره‌گیری از روش تحلیلی‑ تبیینی و شیوۀ مطالعۀ کتابخانه‌ای، بیانات آیت‌الله خامنه‌ای را در این موضوع بررسی نماید.
کلیدواژه‌ها

آدمی، علی؛ عبدالهی منش، ساحل و بخشی، رامین (1399). اقدامات ترامپ و قدرت نرم ایالات متحده آمریکا. فصلنامه مطالعات سیاسی، 12(47)، 21-40.
آهویی، مهدی و حسینی، دیاکو (1395). افول هژمونی آمریکا: معنای انتقال قدرت در نظام جهانی و الزامات سیاست‌گذاری. مطالعات راهبردی سیاست‌گذاری عمومی، (20)، 51-66.
بصیری، محمدعلی؛ دهقانی، خسرو و یزدانی، عنایت‌الله (1398). تحلیل تأثیر سیاست‌های دونالد ترامپ بر قدرت نرم ایالات متحده آمریکا. فصلنامه تحقیقات سیاسی و بین‌المللی، (39)، 1-18.
پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر مقام معظم رهبری، دسترسی در بهمن 1402: https://www.leader.ir.
پیرانی، شهره و سعیدی‌راد، آرش (1400). افول سیاسی ایالات متحده آمریکا؛ زمینه‌ها و دلایل. فصلنامه مطالعات راهبردی آمریکا، (4)، 149-167.
مراد پیری، هادی و رمضانی، داود (1401). افول هژمونی آمریکا از دیدگاه متفکرین غربی با تأکید بر نظریات فوکویاما و هانتینگتون. فصلنامه راهبرد سیاسی، (3)، 71-93.
تقی‌زاده انصاری، محمد (1395). چالش ظهور چین و هژمونی آمریکا در پرتو توافق تجارت آزاد فرا پاسیفیک. فصلنامه پژوهشنامه بازرگانی، (81)، 125-148.
جهانگیری، سعید؛ متقی، ابراهیم و فرحان جم، مهسا (1399). واکاوی چگونگی افول هژمونی آمریکا در عرصه جهانی با تأکید بر ویروس کرونا. فصلنامه جستارهای سیاسی معاصر، 11(4).
خامنه‌ای، سید علی (1397). بیانیه گام دوم انقلاب خطاب به ملت ایران. دسترسی در بهمن ۱۴۰۲: https://khamenei.ir
خبرگزاری فارس (1400). تراز تجاری آمریکا با 3/73 میلیارد دلار رکورد زد. دسترسی در بهمن ۱۴۰۲ در نشانی: https://www.farsnews.ir/news/14000714000226
خداپرست، یونس و اندرزیان، امراله (1397). افول هژمونی آمریکا و چهل‌سالگی انقلاب اسلامی ایران. فصلنامه علمی مطالعات انقلاب اسلامی، 15(55)، 185-206.
خرمشاد، محمدباقر (1397). انقلاب اسلامی و بازتاب آن بر نظام بین‌الملل. فصلنامه اندیشه سیاسی در اسلام، (۱۵)، 31-55.
دهشیری، محمدرضا (1397). افول قدرت نرم آمریکا: دلایل و پیامدها. فصلنامه مطالعات قدرت نرم، (19)، 35-68.
رسولی ثانی‌آبادی، الهام و روستایی، مجتبی (1395). استراتژی قدرت هوشمند چین. فصلنامه پژوهش‌های سیاسی، (2)، 35-53.
رضائی، مسعود؛ یزدانی، عنایت‌اله و کتابی، محمود (1391). قدرت نرم و راهبرد هژمونیک گرایی آمریکا. دو فصلنامه علمی پژوهشی دانش سیاسی، ۸(2)، 107-128.
رویوران، حسین (1397). آغاز پایان عصر آمریکا. ماهنامه فرهنگ اسلامی، 5(۵۳).
سعیدی، روح‌الامین (1400). تحلیل چیستی، چرایی و چگونگی افول آمریکا از منظر نظریه چرخه‌های بلند. فصلنامه مطالعات راهبردی آمریکا، (1)، 5-29.
عسگرخانی، ابومحمد؛ ابوالقاسمی، میثم؛ مرادی، مریم و صلاحی، سهراب (1400). واکاوی نقش رسانه‌ها در افزایش قدرت نرم ایالات متحده امریکا (نمونه موردی ایران). فصلنامه پژوهش‌های سیاسی جهان اسلام، (4)، 175-194.
فوکویاما، فرانسیس (1395). پایان تاریخ و انسان واپسین. ترجمه عباس عربی، تهران: نشر سخنکده.
محمدمیرزایی، حسن (1401). بررسی تأثیر انقلاب اسلامی ایران بر افول هژمونی آمریکا. فصلنامه مطالعات بیداری اسلامی، 11(1)، 29-54.
 
Ihsan, Rizky (2022). Joe Biden’s Foreign Policy: What to Expect from the United States in the Indo Pacific. Parahyangan Center for International Studies (PACIS), 18(1).
Lin, S.S. (2020). How Taiwan’s High-Income Trap Shapes its Options in the U.S. China Competition. Washington, DC: The National Bureau of Asian Research.
Lum, Thomas (2020). China and the U. S: comparing global influence. New York: Nova science publisher.
Nye, Joseph S. (2018). Donald Trump and the Decline of US Soft Power. available at: https://www.project-syndicate.org/commentary/trump-american-soft-power-decline-by-joseph-s--nye-2018-02, 2018.
Parmar, Inderjeet & Michael Cox, Eds (2020). Soft Power and US Foreign Policy: Theoretical, Historical and Contemporary Perspectives. New York: Rutledge.
Rachman, Gideon (2018). America must manage its decline. Financial Times, available at: https://www.ft.com/content/0c73f10e-f8aa-11e0-ad8f-00144feab49a, 2018.
Regilme, Salvador Santino F. Jr. (2019). The Decline of American Power and Donald Trump: Reflections on Human Rights, Neoliberalism, and the World Order. Geoforum, (102), 157-166. file:///C:/Users/armita/ Downloads/2019Trumpforposting.pdf2019.
Shambaugh, David 2013). China goes global. Published in the United States of America by Oxford University Press.
Wayne M. Morrison (2017). China’s Economic Rise: History, Trends, Challenges, and Implications for the United States. Congressional Research Service.
Zakaria, Fareed (2019). The Self-Destruction of American Power: Washington Squandered the Unipolar Moment. Foreign Affairs Magazine, 98(4).