مطالعات راهبردی انقلاب اسلامی

مطالعات راهبردی انقلاب اسلامی

اهمیت آراء و اندیشه های پیتروینچ در شناخت مسایل سیاسی جمهوری اسلامی ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری علوم سیاسی مسائل ایران، گروه علوم سیاسی واحد زنجان، دانشگاه آزاد اسلامی، زنجان، ایران
2 استادیار گروه علوم سیاسی و روابط بین الملل،واحد زنجان،دانشگاه آزاد اسلامی، زنجان،ایران
3 استادیار گروه علوم سیاسی و روابط بین الملل، واحد زنجان، دانشگاه آزاد اسلامی، زنجان، ایران
چکیده
جهان اجتماع  و انسانی، جهان فهم است و از پیچیدگی‌های خاصی برخوردار است این پیچیدگی شناخت راستین پدیده‌های را با دشواری‌هایی مواجهه ساخته است. همواره شناخت پدیده‌هایی که در قلمرو علوم انسانی و اجتماعی هستند محل بحث و گفتگو میان محققان و اندیشه ورزان برجسته این حوزه‌ها مطالعاتی بوده است. امّا این مناظره‌ها و گفتگوها تاکنون نتیجه بخش نبوده است. دلیل این ناکامی را باید در گسترش و توسعه جهانشمولی معرفت‌شناسی اثباتی جستجو کرد. معرفت‌شناسی اثباتی درصدد بود که علوم انسانی و اجتماعی را در سطح علوم طبیعی و تجربی قرار دهد و تفاوتی میان آنها قائل نگردد. این در حالی است که ماهیت علوم انسانی و اجتماعی با ماهیت علوم طبیعی و تجربی کاملاً متفاوت است. معرفت‌شناسی اثباتی علوم انسانی و اجتماعی را از فلسفه تهی کرد و شناخت پدید‌های این قلمرو را در تیرگی و ابهام قرار داد. سؤال مقاله این است که چگونه و از خلال کدام پارادایم فکری می‌توان اعتبار فلسفی را به علوم انسانی و اجتماعی برگرداند و از حاصل شناخت کدام پدیده‌ها و مسائل انسانی و اجتماعی می‌توان کامیاب شد؟ فرضیه این مقاله اینکه که از چشم‌انداز اندیشه و آراء پیتر وینچ می‌توان نگاه فلسفی را در علوم انسانی و اجتماعی احیاء کرد و از خلال آن به شناخت معتبر نسبت به پدیده‌های انسانی و اجتماعی در حوزه سیاست و فرهنگ دست یافت؟ با این برداشت که وینچ تنها فیلسوفی است که ارتباط میان علوم اجتماعی و فلسفه برقرار کرده و پدیده‌های اجتماعی را از چشم‌انداز اعتباریات یا قواعد اجتماعی مورد توجه قرار داده است واز نظر معرفت‌شناسی اثباتی رایج تبعیت نموده است.
کلیدواژه‌ها

قرآن کریم.
قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران.
احمدی، بابک و دیگران (1379). هرمنوتیک مدرن (گزینه جستارها). تهران: مرکز.
اخوان کاظمی، بهرام (1382). رویکردی به مردم‌سالاری دینی از زاویه نقد دموکراسی لیبرال. مطالعات معرفتی در دانشگاه اسلامی، (4).
استلی برس، اولیور و بولک، آلن (1378). فرهنگ اندیشه نو. ترجمه کریم امامی و دیگران، تهران: مازیار.
بزرگی، وحید (1377). دیدگاه‌های جدید در روابط بین‌الملل. تهران: نی.
حبیبی، رضا؛، داوودی، محمد و نوذری، محمد (1394). تحلیل دین حداکثری در اندیشه جوادی آملی. فصلنامه علمی پژوهشی اندیشه نوین دینی، (42)، 7-18.
خوش باور، داود (1400). نقد و بررسی دو دیدگاه دموکراسی غربی و مردم‌سالاری دینی از نگاه روشنفکران ایرانی. فصلنامه تخصصی علوم سیاسی، (56).
دارا، جلیل و کریمی، فردین (1401). تحلیل مقایسه‌ای ویژگی‌های دولت اسلامی و دولت مدرن. مقالات دومین همایش ملی حکمرانی اسلامی.
دانلی، جک (1394). جهانشمولی نسبی حقوق بشر. ترجمه باقر اسدی، فصلنامه مطالعات بین‌المللی، (46)، 47-84.
دبیرنیا، علیرضا (1397). جمهوریت و اسلامیت در قانون اساسی ایران، حاکمیت دوگانه یا واحد. پژوهش‌های حقوق تطبیقی، 22(3)، 83-104.
رایب، آیان (1378). نظریه‌های مدرن جامعه‌شناسی از پارسونز تا هابر ماس. ترجمه محبوب مهاجر، تهران: سروش.
راین، آلن (1385). فلسفه علوم اجتماعی. ترجمه عبدالکریم سروش، تهران: نشر صراط.
سرپرست سادات، سید ابراهیم (1394). الگو‌شناسی و باز‌شناسی انتقادی دموکراسی جریان ایرانی متمایل به لیبرالیسم در دوره جمهوری اسلامی ایران. پژوهشنامه علوم سیاسی، (4).
سروش، عبدالکریم (1379). درس‌هایی درباره فلسفه علم الاجتماع. تهران: نشر نی.
طالبی، محمدحسین (1397). نقش مردم در نظام سیاسی مردم‌سالاری دینی اسلامی. سیاست متعالیه، (21).
طلابکی، اکبر؛ موسوی، سیدرضا و غریب‌آبادی، کاظم (1397). حقوق بشر و تنوع فرهنگی؛ با نگاهی به رویکرد اسلامی. حقوق اسلامی، سال پانزدهم، (59)، 164-191.
عباسی، ولی‌الله (1383). نظریه دین حداکثری (درآمدی بر قلمرو گستره دین از منظر استاد مطهری). فصلنامه قبسات در حوزه فلسفه دین و کلام جدید، سال بیست و ششم، (3).
کرایب، آیان و بنتون، تد (1389). فلسفه علوم اجتماعی. ترجمه شهناز مسّمی‌پرست، تهران: آگه.
گلیس، دانالد (1381). فلسفه علم در قرن بیستم. ترجمه حسن نامداری، تهران: انتشارات سمت.
گیدنز، آنتونی (1378). سیاست جامعه‌شناسی و نظریه اجتماعی. ترجمه منوچهر صبوری، تهران: نی.
مفتخری، حسین (1392). ایران و اسلام؛ هویت ایرانی، میراث اسلامی، جستارهای تاریخی. پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، سال چهارم، (2)، 93-111.
میرزاده کوهشاهی، نادر و فارسی، حسن (1389). تجسّم جمهوریت و اسلامیت نظام در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران. فصلنامه مطالعات سیاسی، سال سوم، (9)، 129-151.
وینچ، پیتر ( 1372). ایده علم اجتماعی و پیوند آن با فلسفه. ترجمه زیر نظر سمت، تهران: انتشارات سمت.
هلد، دیوید (1396). مدل‌های دموکراسی. ترجمه عباس مخبر، تهران: انتشارات روشنگران و مطالعات زنان.
 
 Abbasi, Wali Allah (2004). Maximum religion theory (an approach to the scope of religion from the perspective of Professor Motahari). Qobsat Quarterly in the field of Philosophy of Religion and New Theology, 26th year, (3), 133.
Ahmadi, Babak; Mehran-Hajar & et al. (2000). Modern Hermeneutics (a selection of essays). Tehran: Center.
Akhwan Kazemi, Bahram (2003). An approach to religious democracy from the point of view of criticism of liberal democracy. epistemological studies in Islamic University, 7th year, (20).
Debirnia, Alireza (2018). Republic and Islamism in the Constitution of Iran, Dual or Single Sovereignty. Comparative Law Studies, 22(3), Fall 2017. 83-104.
Donnelly, Jack (2015). The relative universality of human rights, translation: Bagher Asadi. International Studies Quarterly, (46), 47-84.
Estley Beres, Oliver & Bullock, Alan (1999). New Thought Culture, translated by: Karim Emami and... Tehran: Maziar.
Gharegi, Vahid (1998). New Perspectives in International Relations. Tehran: Ney.
Giddens, Anthony (1999). Sociological Politics and Social Theory. translated by Manouchehr Sabouri, Tehran: Ney.
Gliss, D. (2002). Philosophy of Science in the 20th Century, translated by Hasan Namdari, (Samt Publications).
Habibi, Reza; Davoudi, Mohammad & Nozari, Mohammad (2015). Analysis of maximalist religion in Javadi Amoli's thought. Andishe Novin Dini Scientific Research Quarterly, (42), 7-18.
Held, David (2017). Models of Democracy, translation: Abbas Mokhbar, Roshangaran Publishing House and Women's Studies articles.
Jalil, Dara & Karimi, Fardin (2022). A comparative analysis of the characteristics of the Islamic state and the modern state. papers of the second national conference on Islamic governance, -31.
 Khoshbavar, Daoud (2021). Criticism and review of two perspectives of western democracy and religious democracy from the perspective of Iranian intellectuals. Political Science Quarterly, 17(56).
Kraib, Ayan & Benton, Ted (2010). Philosophy of Social Sciences, translated by Shahnaz Mossamiparast. Tehran: Age.
Kraib, Ayan (1999). Modern theories of sociology from Parsons to Habermas, translation: Mehboob Mohajer. Tehran: Soroush.
 Mirzadeh Kohshahi, Nader & Farsi, Hassan (2010). Representation of the Republic and Islamism of the System in the Constitution of the Islamic Republic of Iran. Political Studies Quarterly, Year 3, (9), 151-129.
 Muftakhari, Hossein (2013). Iran and Islam; Iranian identity, Islamic heritage, historical essays. Research Institute of Humanities and Cultural Studies, fourth year, second issue, 111-93.
Rain, Alan (2006). Philosophy of Social Sciences, translated by Abdul Karim Soroush, 4th edition. Tehran: Sarat Publishing.
 Sadat's supervisor, Seyyed Ebrahim (2015). Pattern analysis and critical re-examination of democracy according to the Iranian movement inclined to liberalism during the period of the Islamic Republic of Iran. Research Journal of Political Sciences, (4).
Soroush, Abdul Karim (2000). lessons about the philosophy of social science. Tehran: Ney Publishing.
 Talabaki, Akbar; Mousavi, Seyedreza & Gharibabadi, Kazem (2018). Human rights and cultural diversity; with a look at the Islamic approach. Islamic Law, 15th year, (59), 164-191.
Talebi, Mohammad Hossein (2018). The role of the people in the political system of religious (Islamic) democracy. Transcendental Politics, (21).
 Winch, Peter (1993). The idea of ​​social science and its connection with philosophy. Translation under the supervision of Samt. Tehran: Samt Publications.