مطالعات راهبردی انقلاب اسلامی

مطالعات راهبردی انقلاب اسلامی

آسیب‌شناسی کارگزار دولت اسلامی در جمهوری اسلامی ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
مدرس گروه علوم سیاسی، دانشگاه امام حسن مجتبی پلیس (امین)
چکیده
کارآمدی حکومت، بیش از هر چیز دیگر به کارگزاران آن بستگی دارد. این مقاله یکی از مهم‌ترین آسیب‌های عدم تحقق دولت (Government) مطلوب در جمهوری اسلامی ایران را ضعف در کارآمدی کارگزار می‌داند. کارگزار، پیش‌برنده همه امور دولت در تمام شئون قانون‌گذاری، اجرا، مدیریت، قضاوت و نظارت است؛ بنابر این عیار اندیشه و عملکرد آن به کارآمدی یا ناکارآمدی نظام سیاسی می‌انجامد؛ بنابراین بر اساس روش‌های «توصیفی- تحلیلی» در این پژوهش ابتدا به وضعیت موجود «کارگزار» در جمهوری اسلامی پرداخته شده که یافته‌های پژوهشگر بیانگر آن است که مهم‌ترین آسیب در کارگزاران انتخابی و انتصابی، فقدان تخصص و مهارت لازم مدیریتی، عدم سازوکار مناسب مبتنی بر شایسته‌سالاری در انتصاب‌ها، ضعف فرهنگ سیاسی رأی‌دهندگان و خلأ قوانین انتخابات و ضعف سازوکار حزبی است. از سوی دیگر ویژگی‌های کارگزار در تراز انقلاب اسلامی به‌عنوان نسخه عملیاتی برای نیل به دولت اسلامی، وضعیت مطلوب کارگزار در جمهوری اسلامی را تداعی می‌کند. لذا در کنار سلامت اعتقادی و اخلاقی، ویژگی مطلوب کارگزار در دو وجه قابل تبیین است. اول این‌که کارگزار دولت اسلامی توانمندی عمومی مدیریت بر یک سازمان و منابع انسانی آن و به‌خصوص مهارت لازم مرتبط با تصدی آن حوزه مدیریتی را برخوردار باشد. دوم آنکه خصوصیت کار فراوان، با کیفیت و مجاهدانه در آن نهادینه شده باشد. البته ایفای نقش نهاد «احزاب» نیز در تصدی و توفیق کارگزار در جمهوری اسلامی بسیار مؤثرند. لذا سؤال اصلی و فرعی متن حاضر عبارت است از این‌که مهم‌ترین مسائل کارگزار دولت اسلامی در ایران چیست؟ و راهکارهای گذار از وضعیت موجود به وضعیت مطلوب در کارگزار چیست؟
کلیدواژه‌ها

موضوعات


-      اسکاچپول، تدا (1376). دولت‌ها و انقلاب‌های اجتماعی، ترجمه سید مجید روئین‌تن، تهران، سروش.
-      اسکاچپول، تدا (1382). دولت رانتیر و اسلام شیعی در ایران، ترجمه محمدتقی دلفروز، فصلنامه مطالعات راهبردی.
-      ایزدهی، سید سجاد (1389). نظارت بر قدرت در فقه سیاسی، قم، چاپ دوم، پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی.
-      آجیلی، هادی (1399). مناظره ساختار، کارگزار در روابط بین‌الملل از منظر امام خمینی(ره) و گفتمان انقلاب اسلامی، فصلنامه پژوهش‌های راهبردی سیاست، دوره نهم، شماره 34.
-      آرنت، هانا (1377). انقلاب، ترجمه عزت‌الله فولادوند، تهران، خوارزمی.
-      بلاندل، ژان (1378). حکومت مقایسه‌ای، ترجمه: علی مرشدی زاد، تهران: انتشارات مرکز اسناد انقلاب اسلامی.
-      بهشتی، محمدحسین (1390). ماهنامه ذکر، شماره 63.
-      حقیقی، محمدعلی و دیگران (1393). مدیریت رفتار سازمانی، تهران: نشر ترمه.
-      خط حزب‌الله، شماره 127.
-      دوورژه، موریس (1378). اصول علم سیاست، ترجمه ابوالفضل قاضی شریعت؛ تهران: نشر دادگستر.
-      رفیعپور، فرامرز (1392). توسعه و تضاد، تهران، چاپ نهم، شرکت سهامی انتشار.
-      رفیعپور، فرامرز (1393). دریغ است ایران که ویران شود، تهران، چاپ اول، شرکت سهامی انتشار.
-      عالم، عبدالرحمن (1387). بنیادهای علم سیاست، تهران، چاپ هجدهم، نشر نی.
-      عیوضی، محمدرحیم (1388). آسیب‌شناسی انقلاب اسلامی، تهران، چاپ چهارم، پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی.
-      غررالحکم.
-      فاضلی، عبدالرضا (1377). مشارکت سیاسی و تشکل، جنبه‌های نظری و جایگاه (مجموعه مقالات)، سازمان مدارک فرهنگی انقلاب اسلامی.
-      فیرحی، داود (1387). روش‌شناسی دانش سیاسی در تمدن اسلامی، تهران، چاپ دوم، پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی.
-      فیرحی، داود (1392). نظام سیاسی و دولت در اسلام، تهران، چاپ دهم، نشر سمت.
-      قانون اساسی.
-      قرآن کریم.
-      کاظمی، علی‌اصغر (1377). مبانی نظری و اخلاقی جمهوریت (مجموعه مقالات)، سازمان مدارک فرهنگی انقلاب اسلامی.
-      لاریجانی، محمد جواد (1375). حکومت، مشروعیت و کارآمدی، سروش، 27 بهمن 1375، شماره 825.
-      لیتل، دانیل (1397). تبیین در علوم اجتماعی؛ درآمدی به فلسفه علم اجتماع، تهران، صراط.
-      موسوی خمینی، روح‌الله (1378). صحیفه امام، تهران، موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی. جلدهای 1-2-3.
-      نبوی، سید مرتضی (1394). جمهوری اسلامی و چالش‌های کارآمدی، تهران: پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی.
-      نصیرزاده، حسین؛ علیرضایی، عباس (1401). بررسی عاملیت ساختار و کارگزار در تحقق دولت اسلامی در اندیشه آیتالله خامنه‌ای، فصلنامه مطالعات دولتپژوهی در جمهوری اسلامی ایران، پاییز، سال هشتم، شماره 3.
-      نهج‌البلاغه.
-   theda skocpol ''France, Russia, China: A Structural Analysis of Social Revolutionn.'' Comparative Studies in Society and History 18, 2 (1976 A).
-   Walker.R.B.J. (1995), “History and Structure in the Theory of International Relations”, James Der Derian (ed), International Theory: Critical Investigations, Houndmills: Macmillan, Reprinted from Millennium: Journal of International Studies, Vol. 18, No. 2.