مطالعات راهبردی انقلاب اسلامی

مطالعات راهبردی انقلاب اسلامی

ارائه الگوی نظام‌مند امنیت ملی بر اساس منظومه فکری آیت‌الله خامنه‌ای

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 استادیار علوم سیاسی دانشگاه افسری امام علی (ع)، تهران، ایران.
2 استادیار جغرافیایی سیاسی، دانشکده فارابی، تهران، ایران
چکیده
این پژوهش با تأسی از جایگاه امنیت ملی در بقای کشورها، اندیشه‌های آیت‌الله خامنه‌ای در خصوص امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران را در قالب الگویی ارائه نموده است. پژوهش حاضر از نظر فایده و هدف از نوع تحقیقات کاربردی، از نظر رویکرد، کیفی بر پایه پارادایم تفسیری و از نظر ماهیت و نوع مطالعه اکتشافی است. روش تحقیق این پژوهش «داده‌بنیاد» است که براساس آن به صورتی هدفمند و نظام‌مند به‌گونه‌ای که بتوان عصاره بینش آیت‌الله خامنه‌ای در زمینه امنیت ملی را استخراج، مفهوم‌سازی، مقوله‌سازی و سپس مدل‌پردازی نمود، مورد بررسی و تحلیل قرارگرفته است. جامعه پژوهش، مجموع بیانات ایشان در نرم‌افزار حدیث ولایت از سال 1368 تا سال 1402 بوده است. در همین راستا، در مرحله اول، تعداد 580 گزاره در قالب 245 مفهوم استخراج شد. در مرحله دوم، 9 مقوله اصلی (عرصه امنیت، آمادگی امنیتی، عناصر امنیت ملی، مسئله امنیت، محیط امنیت ملی، الگوی امنیت ملی، مسئولیت امنیت ملی، راهبردهای امنیت ملی و ضرورت امنیت ملی) دسته‌بندی و احصا گردیدند. در مرحله سوم، مدل نظام‌مند از اندیشه آیت‌الله خامنه‌ای در حوزه امنیت ملی جهت تدوین دکترین و استراتژی‌های نظامی کشور در راستای ایجاد بازدارندگی امنیتی مؤثر ترسیم و ارائه گردیده است.
کلیدواژه‌ها

-      افتخاری، علی‌اصغر (1399). امنیت عمومی در اندیشه و بیانات آیت‌الله خامنه‌ای، دانش انتظامی، سال دوازدهم، شماره 2.
-      خامنه‌ای، سیدعلی (1368-1401). بیانات از سال‌های 1368 الی 1401.
-      خراسانی، مصطفی؛ زکی‌پور، مهدی (1396). بررسی اندیشه‌های دفاعی آیت‌الله خامنه‌ای در خصوص نیروهای مسلح، دومین کنفرانس بین‌المللی مطالعات اجتماعی فرهنگی و پژوهش دینی.
-      خیرگو، منصور؛ عبا‌سزاده، ناصر (1399). ارائه الگوی فرماندهی و مدیریت در سازمان‌های دفاعی از منظر امام علی(ع): پژوهشی کیفی مبتنی بر تحلیل مضمون. فصلنامه مدیریت نظامی، سال 12، شماره 20.
-      زارعی، معصومه (1401). جمهوری اسلامی ایران و رویکرد امنیتی، جغرافیای انسانی، دوره شانزدهم، شماره 1.
-      سجادی، محمد حسن (1402). خوانشِ امنیت در بازدارندگی نظام اسلامی، راسخون، شماره 12.
-      شایگان فریبا (1397). واکاوی راهبرد امنیت و آرامش از دیدگاه آیت‌الله خامنه‌ای، پژوهشنامه امنیت انتظامی، شماره 4.
-      عصاریان نژاد، حسین؛ حاتمی، حمیدرضا؛ بیات، بهرام؛ داودی، محمد (1398). طراحی الگوی جامعه ایمن جمهوری اسلامی ایران از منظر آیت‌الله خامنه‌ای، فصلنامه امنیت ملی، شماره 32.
-      فرزندی، عباسعلی (1401). آثار وجود امنیت از منظر آیت‌الله خامنه‌ای، مکتب و اندیشه دفاعی، شماره 10.
-      قربی، سید محمدجواد (1401). مصادیق امنیت در حکومت اسلامی از منظر اندیشه امام خمینی(ره)، مطالعات سیاسی-اجتماعی تاریخ معاصر ایران، دوره 2، شماره 1.
-      کنعانی، طاهره؛ لک‌زایی، نجف (1398). تبیین شاخصه‌های کارآمدی در حوزه امنیت ملی از دیدگاه آیت‌الله خامنه‌ای، فصلنامه پژوهشنامه انقلاب اسلامی، سال نهم، شماره 33.
-      کوهکن باقری، علیرضا (1398). زمینه‌های شکل‌گیری گروه داعش در آسیای مرکزی، فصلنامه پژوهش‌های سیاسی جهان اسلام، سال 5، شماره 3.
-      کیانی، سورنا (1397). الگوی راهبردی دفاع همه‌جانبه از منظر قرآن کریم، تهران: دانشگاه عالی دفاع ملی.
-      مرادپیری، هادی (1395). تبیین اصول و مؤلفه‌های الگوی دفاعی- امنیتی جمهوری اسلامی ایران از دیدگاه اسلام؛ با تأکید بر نظرات و بیانات آیت‌الله خامنه‌ای، سومین همایش تبیین اندیشه دفاعی آیت‌الله خامنه‌ای، دانشگاه مالک اشتر.
-      منتظران، جواد؛ تاج‌آبادی، حسین (1395). بررسی اهداف و اصول امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران از منظر امام خمینی(ره) و آیت‌الله خامنه‌ای، فصلنامه مطالعات قدرت نرم، دوره 6 شماره 1.
-      مهدیان، حسین (1391). واکاوی مفهوم امنیت ملی و سیر تحول در مفهوم آن، ماهنامه خلیج فارس و امنیت، سال سیزدهم، اردیبهشت، شماره 129.
-      یاری، احسان (1398). الزامات ژئوپلیتیک و ضرورت‌های راهبردی برنامه موشکی جمهوری اسلامی ایران در محیط آنارشیک نظام بین‌الملل، فصلنامه آفاق امنیت، دوره 12، شماره 42.
 
-   Breglio,Nola K. (2021). Leaving FISA Behind: The Need to Return to Warrantless Surveillance, Yale Law Journal, September.
-   Balzaca,J(2022).Observers or Advocates: On the Political Role of Security Analysts, Cooperation and Conflict 34, no. 3 (2022), "La sécurité entre permanence et changement". Relations Internationales.
-   Cardoso, Andrea. (2020). Behind the life cycle of coal: Socio-environmental liabilities of coal mining in Cesar, Colombia. Ecological Economics.
-   Collins,Alan. (2022). Contemporary Security Studies. Great Britain: Oxford University Press. ISBN 9780199694778.
-   Douglas,Stuart. (2021). Creating the National Security State: A History of the Law That Transformed America. Princeton, N.J.: Princeton University Press, 2021.
-   Fox, R (2023). Constructivism examined. Oxford review of education, 27(1), 23-35.
-   Levy, Jack. (2023). Balancing on Land and at Sea: Do States Ally Against the Leading Global Power? International Security.
-   McSweeney, Bill. (2022). Security, Identity and Interests: A Sociology of International Relations, Cambridge University Press.
-   Maier, Charles S. (2020). Peace and security for the 2019s. Unpublished paper for the MacArthur Fellowship Program, Social Science Research Council, 12 Jun 2020.
-   Rollins, John. (2019).Comprehensive National Cybersecurity Initiative Legal Authorities and Policy Considerations. Washington, D.C.: Congressional Research Service.
-   Salmon,TrevorC. (2023).TheNatureofInternationalSecurity,https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-1-349-10772-8.
-   Taddeo, Mariarosaria (2023). Information Warfare: A Philosophical Perspective. Philosophy and Technology 25 (1).
-   Presenting a systematic model of national security based on the intellectual system of the supreme command
-   Mohammad Jalal Torkashvand,Hossein Mahdian, Hojatullah Jahani Rad(author).