مطالعات راهبردی انقلاب اسلامی

مطالعات راهبردی انقلاب اسلامی

سازوکارهای اقتدار قضایی از نگاه آیت‌الله خامنه‌ای با تمرکز بر ثبات امنیت داخلی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشیار جغرافیا دانشگاه جامع علوم انتظامی امین، تهران، ایران.
2 استادیار گروه حقوق دانشگاه علوم انتظامی، تهران، ایران.
3 استادیار گروه حقوق دانشگاه جامع علوم انتظامی امین، تهران، ایران.
10.22034/irsj.2025.491572.1078
چکیده
بر اساس اصل 156 قانون اساسی کشور، گسترش عدالت و آزادی‌های مشروع، نظارت بر حُسن اجرای قوانین، رسیدگی به تظلمات، احیای حقوق عامه، کشف جرم، تعقیب و تعزیر مجرمین و اجرای حدود الهی و اقدام مناسب در پیشگیری، وظیفه اصلی قوه قضائیه است که نتیجه آن درمجموع تولید، تأمین و تثبیت امنیت داخلی و صیانت از آن خواهد بود. تحقق این رسالت بر اساس فرمایشات آیت‌الله خامنه‌ای مستلزم ابتنای قوه قضائیه به دو عامل اقتدار و اعتماد است. قوه قضائیه به‌عنوان یکی از ارکان اساسی حاکمیتی، می‌بایست از راهبردها و رهنمودهای حکیمانه رهبری پیروی نموده و بر درون‌مایه رهنمودهای ایشان، اشراف تام یابد. در صورت عدم تبیین صحیح کارآمدی و اقتدار قضایی و اجرای آن، شاهد تضییع حقوق مردم و تعمیم نارضایتی و اخلال در نظم و امنیت در جامعه خواهیم بود؛ بنابراین سؤال اساسی این است که مؤلفه‌های کارآمدی و اقتدار قضایی از منظر آیت‌الله خامنه‌ای کدامند؟ این پژوهش تلاش دارد تا نسبت به تحلیل مضمون مجموعه بیانات، سخنرانی‌ها و پیام‌های آیت­الله خامنه­ای، مؤلفه‌های اقتدار قضایی از نگاه ایشان را با تمرکز بر ثبات امنیت داخلی شناسایی نماید. پژوهش حاضر، تحقیقی کاربردی - توسعه‌ای است که برای گردآوری داده‌ها، از روش کیفی (با رویکرد اکتشافی تحلیل مضمون) استفاده شد. جامعه آماری، مجموعه بیانات، سخنرانی‌ها، پیام‌های آیت­الله خامنه­ای (1368 الی آذرماه 1402) است. یافته‌های تحقیق نشان داد که سازوکارهای اقتدار قضایی از نگاه ایشان با تمرکز بر ثبات امنیت داخلی در دو بخش سازوکارهای ساختاری و رفتاری قابل صورت‌بندی‌اند، سازوکارهای ساختاری مشتمل بر گزاره‌هایی مانند؛ «جذب و گزینش»، «تربیت و آموزش»، «به‌کارگیری و انتصاب» و «نظارت و واپایش» و سازوکارهای رفتاری اثربخش بر اقتدار قضایی از نگاه ایشان با تمرکز بر ثبات امنیت داخلی شامل «پیشگیری از جرم»، «اعتماد افزایی»، «امنیت آفرینی»، «فساد ستیزی»، «عدالت ورزی»، «برنامه محوری و تحول‌گرایی»، «مردم مداری»، «قاطعیت قضایی» و «قانون مداری» است.
کلیدواژه‌ها

موضوعات